donderdag, augustus 03, 2017
Virtuele kompels
----------------------------------------------------------------------------
De bitcoinkoorts heeft ook in Zuid-Amerika toegeslagen. Door de toenemende vraag is de prijs van de snel in waarde gestegen virtuele munt (2300 euro momenteel) hier nóg hoger dan in Europa en de VS. In Brazilië varieerde de marge afgelopen 2,5 maand van 5 tot 50 (!) procent.
In buurland Venezuela speelt ’het geld van de toekomst’ al een wezenlijke rol in het dagelijks leven. De bevolking van het noodlijdende olieland wapent zich met bitcoin tegen het wanbeleid van het Maduro-regime.
"Dankzij bitcoin kan ik toch sparen in een harde munt", verzekert de Venezolaanse makelaar Joney Castellanos. Ze wisselt haar zuurverdiende bolivars via digitale beurzen als het onlangs gelanceerde Monkeycoin. De grote waardeschommelingen van bitcoin neemt ze op de koop toe.
De virtuele munt biedt ook enig soelaas tegen de groeiende schaarste. Nauwelijks beschikbare elektronica of medicijnen worden via bitcoin besteld bij buitenlandse webwinkels. "Bitcoin redt levens in Venezuela", jubelt de lokale techfanaat Máximo Salazar.
Zijn appartement staat vol krachtige computers waarmee bitcoin wordt ’ontgind’. Door de zwaar gesubsidieerde elektriciteit is het energieslurpende proces bovengemiddeld lucratief in Venezuela.
Maar het wankelende regime staat niet te juichen bij het verlies van zijn valutamonopolie. Hoewel er geen wet is die bitcoin verbiedt, riskeren de mijnwerkers een huisbezoek van de Venezolaanse geheime dienst. Enkelen werden gearresteerd wegens ’het ondermijnen van de revolutie’.
Anderen worden ’slechts’ afgeperst of beroofd van hun computers. Zo hebben ook corrupte agenten de wondere wereld van bitcoin ontdekt. Naar verluidt klust een deel inmiddels zelf bij als online kompel.
vrijdag, juli 28, 2017
Haute cuisine in hongerig Venezuela
-----------------------------------------------------------------------------------
Terwijl veel Venezolanen honger lijden, smult een kleine steenrijke elite van haute cuisine. Enkele ondergronds werkende topkoks omzeilen met kunst- en vliegwerk de groeiende voedselschaarste.
De gerenommeerde chef Eduardo Moreno geldt als de pionier op het gebied van 'clandestien dineren'. De oud-winnaar van de prestigieuze Gouden Vork dook tien jaar geleden de informaliteit in met zijn restaurant La Isabela in Caracas. "Ik merkte dat Venezuela begon af te glijden. Al was het nog lang niet zo erg als nu", vertelt hij telefonisch vanuit de dystopische hoofdstad van het Zuid-Amerikaanse land.
Door de prijscontroles van toenmalig president Chávez en de oplopende inflatie werd normaal ondernemen steeds lastiger. Ook het gebrek aan goede medewerkers en producten maakte het moeilijk om een vast menu en ruime openingstijden te hanteren. "Ik heb nu veel meer vrijheid. Ik kook wat, wanneer en voor wie ik maar wil."
Zijn gasten ontvangen het adres pas na een reservering. Ze betalen 55 dollar voor het wekelijks wisselende menu, ofwel vijf keer het minimumloon. Drank is niet inbegrepen. Men neemt zelf wijn of whiskey mee om de elf gangen weg te spoelen.
Moreno gaat elke vier tot zes weken op reis om ingrediënten te smokkelen. De deze week geserveerde zomertruffels tikte hij op de kop in Barcelona, de schapenkaas komt uit Italië. "Hier dineren voelt als Venezuela een paar uur ontvluchten", laat een tevreden klant weten.
Moreno in zijn keuken
Ook basisproducten zijn almaar moeilijker te krijgen door de lage olieprijs en het wanbeleid van de socialistische president Maduro. Venezolaanse boeren produceren weinig meer wegens de maximumprijzen en nationalisaties. "Ik koop mijn meel nu via internet uit de Verenigde Staten", zegt Moreno.
Een andere chef van een geheim restaurant noemt "Venezuela één van de moeilijkste landen om gastronomie te bedrijven." Een luxeprobleem want de gewone man is tegenwoordig al blij met één maaltijd per dag. Volgens onderzoek verloor driekwart van de bevolking afgelopen jaar gemiddeld 8,7 kilo aan gewicht.
Zelfs bij een deel van Moreno's welgestelde clientèle - hoofdzakelijk zakenlui, diplomaten en hoge ambtenaren - raken de reserves op. Rijkaards gaan voorop in de exodus uit Venezuela. Als gevolg moest La Isabela het laatst voor het eerst een week lang zonder klanten stellen.
Komende zondag bereikt de Venezolaanse crisis het kookpunt. Maduro wil alle macht dan naar zich toetrekken via een frauduleuze grondwetverkiezing met bijna alleen kandidaten van zijn Socialistische Eenheidspartij (PSUV). Uit protest legde de oppositie het land afgelopen dagen plat met stakingen.
Bij Moreno staan er dit weekend echter 'gewoon' zomertruffels, kreeft en lamsvlees op tafel. "Het is een schande als de verkiezing doorgaat. Het regime gooit olie op het vuur, dialoog is onmogelijk zo. Toch kook ik door om te overleven. Dat doe ik al 28 jaar."
vrijdag, mei 19, 2017
Nepindianen
-------------------------------------------------------------------------------------
Persconferenties saai? Dat valt vaak reuze mee in roerig Venezuela.
Lokale verslaggevers tekenden laatst deze heftige quote op uit de mond van de gouverneur van Amazonas. "Ik garandeer jullie een pijnlijke dood", zo vervloekte de indiaan het dictatoriale Maduro-regime. "Jullie ziel zal langs de donkerste en smerigste plekken dolen voordat jullie de ogen kunnen sluiten."
De gouverneur annex sjamaan was zojuist voor vijftien jaar van verkiezingen uitgesloten. Zijn 'misdaad': oppositie voeren. Want hoewel de 'antikoloniale' Maduro zich voordoet als vriend van de inheemse bevolking, doet deze volop mee aan het groeiende verzet tegen zijn schrikbewind.
Arm als de meeste indianen zijn, worden zij het hardst getroffen door het instorten van de Venezolaanse economie. Bij gebrek aan voedsel en medicijnen vluchten velen de grens over, vooral naar Brazilië.
Daar riep de Amazonestad Manaus deze maand de noodtoestand uit wegens de vele rondzwervende indianen. "In Venezuela komen we om van de honger", treurt een woordvoerder van de Warao-stam in een geïmproviseerd tentenkamp onder een viaduct.
Ook indiaanse afgevaardigden in het Venezolaanse parlement zitten in de oppositiebankjes. 'Verraad!', kraait president Maduro. De socialist zit de 'nepindianen' op alle mogelijke manieren dwars sinds hun verkiezing in 2015.
Zo vertelt Gladys Guaipo van de Cumanagoto-stam dat ze al een jaar geen salaris ontvangt. De volksvertegenwoordiger moet haar buskaartjes naar het parlement in Caracas bij elkaar bedelen. Vliegen zit er niet in omdat tegenstanders van het regime worden geboycot door de Venezolaanse staatsluchtvaartmaatschappij.
Een andere berooide stam toog zelfs te voet naar de verre hoofdstad om zich aan te sluiten bij de volksopstand. Er wordt dag in dag uit gedemonstreerd sinds het regime in maart zijn hand overspeelde door het parlement buitenspel te zetten. De geest is uit de fles, Maduro lijkt gedoemd te vallen.
woensdag, april 19, 2017
Column Boligarchen
-------------------------------------------------------------------------------------
Het was de fooi van zijn leven. De conciërge van het chique Crillon-hotel in Parijs ontving in 2012 een cheque van 100.000 euro. De gulle gever was een Venezolaanse gast die een slokje champagne te veel op had.
Zijn naam was Diego Salazar. Het ging deze gesjeesde student en voormalig straatverkoper voor de wind sinds zijn neef de scepter zwaaide bij het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA. Hij kreeg uit het niets een topfunctie en begon een jetsetleven vol tripjes naar Dubai en de Franse hoofdstad.
Maar de exorbitante fooi bleek een misser. Het hotel belde, helaas voor de conciërge, de politie. Deze koppelde de betaling aan een bankrekening van Salazar in Andorra waarop meer dan 200 miljoen dollar stond geparkeerd. Spaanse en Amerikaanse aanklagers trokken het spoor door naar andere belastingparadijzen en ontdekten nog eens 11 miljard aan verduisterde oliedollars bij de PDVSA-top.
Types als Salazar worden 'boligarchen' genoemd, naar de 'Bolivariaanse' revolutie (1999-heden) die het relatief rijke Zuid-Amerikaanse land in de vernieling heeft gedraaid. Zij hadden tot dusver niets te vrezen in eigen land, waar justitie aan de ketting ligt bij het autoritaire Maduro-regime.
Maar de boligarchie begint zich zorgen te maken. De dagen van Maduro lijken geteld. De impopulaire opvolger van Hugo Chávez zou de komende presidentsverkiezingen (2018) nu kansloos verliezen. Een machtswisseling zou de deur open zetten voor vervolging van het huidige kleptocratische regime.
Het verklaart waarom Maduro zich steeds meer tot dictator ontpopt. Zo werd oppositieleider Henrique Capriles deze maand voor vijftien jaar uitgesloten van verkiezingen. Massale straatprotesten die al weken duren, worden hard neergeslagen door de Bolivariaanse politie.
De doden die daarbij vallen, maken de volkswoede alleen maar groter. Maduro werd afgelopen week bekogeld met eieren en flessen tijdens een militaire parade. Het geduld van de hongerende bevolking met de champagnesocialisten lijkt definitief op.
woensdag, december 21, 2016
Kerstmenu in Venezuela: bananen, bloemkool en sardientjes
---------------------------------------------------------------------------
Officieel viert Venezuela al sinds 1 november kerst. President Maduro zoekt zo afleiding van de humanitaire crisis in zijn land. Veel effect heeft zijn oekaze niet. De kerstsfeer is ver te zoeken.
"Er hangt een grafstemming", laat Carolina Perdomo weten, een boekhoudster uit de hoofdstad Caracas. "Ik heb nog nooit zo'n grauwe kerst meegemaakt", beaamt Alberto Rayniero in het voormalige vakantieparadijs Isla Margarita.
Zo zal er bij de advocaat voor het eerst geen hallaca op tafel staan, de nationale kerstdis. Simpele ingrediënten als maïsmeel, rijst en kip zijn nauwelijks meer te krijgen in de ooit rijke olienatie.
Kerst dan maar overslaan is geen optie voor de katholieke Venezolanen. Met kunst en vliegwerk pogen ze elkaar een smakelijke hap voor te schotelen. Vlees wordt vervangen door bananen en sardientjes. Verkruimelde bloemkool doet dienst als rijst. "Gracias voor de geweldige kerst, Maduro!", zo regent het cynische bedankjes op sociale media.
De socialist verpestte de kerstinkopen verder door het grootste bankbiljet abrupt uit de roulatie te halen. Het briefje van honderd bolivar (waarde: drie dollarcent) zou worden gehamsterd door de VS teneinde de Venezolaanse economie te ontwrichten. Dat beweerde Maduro althans in zijn wekelijkse talkshow op de staatstelevisie.
Vervolgens 'vergat' de president om de beloofde biljetten van hogere waarde in omloop te brengen. Ook dat was uiteraard de schuld van Washington. De Amerikaanse vijand zou drie Venezolaanse vliegtuigen vol vers gedrukte bolivarbriefjes hebben onderschept.
Pas toen de wanhopige bevolking aan het plunderen sloeg, verlengde Maduro de geldigheid van de honderdjes. Wie bereid is om urenlang in de rij te staan, kan ze tot 2 januari inleveren bij de centrale bank.
De president zelf ontvlucht de chaos komende dagen via een reisje naar bevriende olielanden. Wat de meeste Venezolanen betreft, hoeft hij volgende week niet terug te keren.
maandag, februari 15, 2016
Column Monopoliegeld
--------------------------------------------------------------------------
Winkelen in Venezuela is een zware beproeving. Lege schappen. Lange rijen. Ook afrekenen gaat steeds moeizamer. "Je hebt een kruiwagen vol bankbiljetten nodig om een kilo kip te betalen," mokt Octavio uit de oostelijke deelstaat Bolívar.
De Venezolaanse munt, de zogenaamde 'sterke bolivar', verdampt in snel tempo tot monopoliegeld. Na een inflatie van 275% in 2015 koerst het geruïneerde olieland dit jaar af op een record van 720% (!), zo schat het IMF.
Consumenten zouden dus wel wat extra nullen kunnen gebruiken op het lokale papiergeld. Maar het Maduro-regime weigert grotere biljetten te drukken. Het steekt liever de kop in het zand dan zijn economische falen te erkennen.
Intussen levert het grootste briefje (honderd bolivar) geen eurodubbeltje meer op bij geldwisselaars. Kleinere briefjes zijn helemáál papierverspilling. Sommige Venezolanen laten via sociale media weten dat ze hun mond of billen er maar mee afvegen. Dat is voordeliger dan er schaarse servetten of wc-rollen van kopen.
Ook aan briefjes van honderd heerst een groeiend tekort. Het felbegeerde papiertje levert bij wisselaars aan de Colombiaanse grens zo'n 120 bolivar op aan kleine biljetten. De geldpers van de centrale bank kan de vraag niet bijbenen.
Maduro's laatste staaltje van dubieus monetair beleid is het stiekem bijdrukken van bolivars in het buitenland. Met geld gevulde Boeings droppen in het diepste geheim miljarden biljetten op het internationale vliegveld van Caracas. Dat onthulde The Wall Street Journal op basis van gesprekken met zeven betrokkenen bij de illegale operatie.
De Venezolaanse wet schrijft voor dat bolivars in eigen land worden geprint. Het regime hengelt echter alweer naar een heimelijke bestelling van nog eens tien miljard buitenlandse briefjes, weet de Amerikaanse zakenkrant te melden.
Een van de leveranciers is een dochterbedrijf van de Duitse drukker Giesecke & Devrient. Het bedrijf uit München werkte eerder voor de Weimarrepubliek (1919-1933) en Zimbabwe (2008), twee beroemde voorbeelden van hyperinflatie die Venezuela's voorland lijken te worden.
dinsdag, september 22, 2015
Vakantietip: Mount Roraima
------------------------------------------------------------------------------
Op het drielandenpunt van Brazilië, Guyana en Venezuela ligt de mysterieuze Mount Roraima. De stokoude tafelberg (1,8 miljard jaar) inspireerde Arthur Conan Doyle tot de dinosaurusroman The Lost World. Op de platte top (2800 meter) belandde onze verslaggever in een magisch maanlandschap met bizarre rotsformaties en prehistorische flora en fauna.
Bij de briefing voor de expeditie naar Mount Roraima blijkt dat we zijn ingedeeld in een groep Jehova's getuigen. "We zijn deze reis al tien jaar aan het plannen", zegt Seung Bin terwijl we een jaloerse blik werpen op de moderne uitrusting van de zes zendelingen uit Zuid-Korea.
Zelf zijn we op de bonnefooi aangekomen in Santa Elena de Uairén. Het Venezolaanse grensstadje is de uitvalsbasis voor de klim, die vanuit Brazilië en Guyana alleen toegankelijk is voor waaghalzen met touw en houweel.
Gids Gabriel, een lokale Pemónindiaan, geeft ons gelukkig nog wat tijd om spullen en proviand te kopen (zie kader Meenemen). Even later rijdt de groep met een jeep de Venezolaanse savanne op.
Gids Gabriel: '“Kijk een beetje uit waar je loopt. Er kunnen gifslangen op het pad liggen.'
Daar, in een groot nationaal park (Canaíma), torenen Mount Roraima en tientallen lagere tafelbergen als machtige vestingen boven de grasvlakte uit. Na een goede twee uur hobbelen we Parepetui (1000 meter) binnen, een indianendorp waar de klim echt begint.
Gabriel vertelt dat tafelbergen heilig zijn voor de oorspronkelijke savannebewoners. Uit ontzag durfden ze millenialang geen teen te zetten op wat ze 'tepuis' (‘huizen van de goden’) noemen. Daardoor was het een Britse expeditie die pas in 1884 als eerste de top haalde.
De eerste wandeldag blijkt een opwarmertje. Na twaalf kilometer zonder veel hoogteverschil worden de tenten opgezet langs de Tek-rivier (1050 meter). Terwijl we genieten van het uitzicht op honderden meters hoge watervallen, halen de Koreanen een bidon tevoorschijn voor een toast. De Jehova's trakteren ons op smakelijke Schotse whiskey in plaats van preken, een hele meevaller!
Kamperen bij de Tek-rivier
De volgende ochtend is het D-Day. We hebben vijf dagen uitgetrokken voor de gewoonlijk zesdaagse tocht en moeten vandaag in een ruk naar de top. Bij zonsopgang leggen we reserves aan via wat smakelijke Venezolaanse maïspannenkoekjes (arepas).
Na het doorwaden van twee rivieren wordt de klim zwaarder. “Kijk een beetje uit waar je loopt. Er kunnen gifslangen op het pad liggen”, merkt Gabriel droogjes op. "Ze bijten alleen als je ze lastig valt."
De aanval komt echter uit onverwachte hoek. Een kolibrie kan het niet waarderen dat we even uitblazen in zijn territorium en jaagt de indringers met agressieve duikvluchten verder de berg op.
Na de lunch in het basiskamp (1900 meter) gaat het pad steil omhoog door de jungle. Bij de voet van de imposante Roraima-klif (bijnaam: De Muur) dunt het groen uit. Dat levert een mooi uitzicht over de savanne op. Een Koreaan gaat gillend uit zijn dak. “Dit kan echt niet", bromt de gids. "Lawaai maakt de berggoden boos."
De Muur
De zendeling biedt zijn excuses aan maar het is al te laat. Een paar minuten later begint het onheilspellend te rommelen boven op de berg. Een ongenadige stortbui barst los. Even later krijgen we als toetje een niet te ontwijken waterval deels over ons heen.
Doorweekt komen we aan bij El Portal (De Poort). Dit door erosie ontstane gat in de klif is de enige niet-technische toegang tot de top. We klauteren de natuurlijke trap op langs een rij kwaad kijkende rotsen en zetten vol verwachting voet op het plateau.
Na een koude nacht klaren de lucht en ons humeur weer op. Nu is pas goed te zien in wat voor vreemd maanlandschap we zijn beland. Het lijkt wel of er een beeldhouwer bezig is geweest op de desolate rotsvlakte. We zien monsters, een rots die van de zijkant sprekend op Fidel Castro lijkt en een vliegende schildpad die wonderlijk op een steen balanceert.
'De vliegende schildpad'
Ook de flora en fauna zijn uniek. Tafelbergen vormen ecologische eilanden met soorten die veelal nergens anders voorkomen. "Kijk, deze soort is 400.000 jaar oud", wijst Gabriel naar een taaie vetplant. Verderop staat een bosje insektenetend groen. De scherpe indiaan ontwaart ook een zeldzaam zwart oerpadje dat niet springt maar kruipt.
Plots is het stralend t-shirtweer bij de verkenning van een vallei vol blinkende quartzkristallen. Vijf minuten later lopen we alweer letterlijk in de wolken op het grillige plateau. Bij natuurlijke 'jacuzzi's maken de Koreanen dankbaar gebruik van de eerste kans op een bad in anderhalve dag (douches zijn er niet op de berg).
Prachtige simultaanduik van de Koreaanse Jehova's
Er valt nog veel meer te ontdekken op het omvangrijke plateau (31 vierkante kilometer). Wie meer tijd heeft, kan naar het drielandenpunt wandelen (vier uur heen en vier uur terug). Het kleinere Guyanese (10%) en Braziliaanse (5%) stuk van de top zijn het minst ontdekt. “Op sommige plekken is nog nooit iemand geweest”, weet Gabriel.
Door ons krappe tijdschema is het volgende ochtend tijd om af te dalen. Onderweg komen we opvallend veel oudere klimmers tegen. “Het is goed te doen als je een beetje in conditie bent”, vertelt een 62-jarige Duitse toerist. “Ik zou er wel zeker zes dagen voor uittrekken."
Na de laatste overnachting bij de Tek-rivier waarschuwt gids Gabriel ons nog één keer bij het begin van de laatste etappe. Bij terugkeer in Parapetui controleren parkwachters de inhoud van de rugzakken. Smokkel geen kristallen, planten of dieren mee. Anders loop je het risico dat de onvergetelijke tocht eindigt in een Zuid-Amerikaanse cel.
Kwaad kijkende rotsen boven De Poort tot het Roraima-plateau.
------------------------------------------------------------------------------
Reiswijzer
Door de chaotische situatie in Venezuela is het beter om via Brazilië naar Mount Roraima te reizen. Wij reisden via Manaus en Boa Vista naar Santa Elena de Uairén.
De tours beginnen in dit rustige Venezolaanse grensstadje. Braziliaans geld en dollars leveren op straat gunstige koersen op (zie dolartoday.com). Zo heb je in Santa Elena wel de lusten van de Venezolaanse crisis (lage prijzen) en niet de lasten (hoge criminaliteit).
Lokale touroperators als Backpacker, Kamadac en Mystic bieden vijf tot tiendaagse trekkings naar Mount Roraima. Wij hadden geen reservering en konden na een dag wachten mee met het kleinere, goedkopere Turisticos Alvarez (160 euro voor vijf dagen, inclusief slaapzakhuur; info via rstgransabana@hotmail.com).
Vanuit Nederland bieden Olaf Reizen en Amazone Tours trips naar Mount Roraima.
------------------------------------------------------------------------------
Eten
De gids en de dragers zorgen tijdens de trekking dagelijks voor ontbijt, lunch en diner. Knap hoe ze tot boven op de desolate berg verse maaltijden weten klaar te stomen.
De lokale Pemon-indianen slepen tot dertig kilo p.p. de berg op (en af).
Voor grote eters kunnen de porties bij ontbijt en lunch echter wat mager zijn. Vooral de slotklim kost veel energie en er is geen eten te koop op de berg. Om een hongerklop te voorkomen, is het raadzaam om proviand (energierepen, koekjes) in de eigen rugzak te stoppen.
Zorg ook voor een of twee waterflesjes (0,5 liter). De drinkvoorraad wordt onderweg aangevuld bij beekjes en rivieren. Doe dit niet bij stilstaand water.
------------------------------------------------------------------------------
Meenemen/Slapen
In Santa Elena is Posada l'Auberge een van de betere slaapopties. Het hostel ligt in de hoofdstraat, dicht bij de meeste reisbureaus.
Tijdens de beklimming wordt gekampeerd. Slaapzak en isolatiematje zijn eventueel te huur bij de reisorganisatie. Voor tenten wordt gezorgd (dragen zowel als opzetten).
Verder zelf meenemen: poncho, pet/zonnehoed, lantaarn, muggenspul, biologisch afbreekbare zeep en shampoo (tegen vervuiling van rivieren), korte en lange broek, warme trui en/of jas. Tijdens de klim is het overwegend warm maar op de top kan de temperatuur ’s nachts dalen tot 5 graden.
Let op: het is verboden om afval en ontlasting achter te laten op en rond de berg. Dit wordt in plastic zakjes meegegeven aan de dragers. Diarree krijgen is dus extra vervelend onderweg. Neem een verstoppingsmiddel mee.
Ik kon zelf ook wel een fris bad gebruiken
zaterdag, augustus 29, 2015
Biercrisis in Venezuela
-----------------------------------------------------------------------------------
Apart 'nieuwtje' uit Venezuela afgelopen week. 'Lading mout uit Frankrijk komt aan in Venezolaanse haven. Genoeg om de markt vier weken van bier te voorzien.'
In een ander land zou het de krant vermoedelijk niet halen. Maar in het afglijdende buurland van het koninkrijk is zo'n levering momenteel best bijzonder.
Na het toiletpapier, meel, luiers en medicijnen raakt nu ook het gerstenat op. Er komt zo weinig hop en mout binnen dat twee grote brouwerijen onlangs plat gingen. Zelf produceert het land maar één grondstof: olie.
Sollen met de biertoevoer is spelen met vuur voor een Venezolaanse president. De dorstige kiezer in het zwoele Caribische land - goed voor een plek in de mondiale top tien als het gaat om veel pils drinken - kan dat absoluut niet waarderen.
Zelfs de overleden dictator Chávez, een geheelonthouder die 'kapitalistische' alcohol verfoeide, hield het gouden goedje goedkoop en ruim voorradig. Onder opvolger Maduro verdwijnt weliswaar steeds meer voedsel uit de schappen, het populaire Polar-bier was tot dusver heilig.
De bodem van de schatkist komt echter in zicht. De economie krimpt dit jaar 7% door de lage olieprijs. De regering geeft de brouwerijen nauwelijks dollars meer.
De biercrisis komt, een paar maanden voor cruciale parlementsverkiezingen, op een bitter moment voor Maduro. Zo bitter dat het hoofd van de landelijke drankkoepel laatst werd opgepakt toen hij alarm sloeg. De klokkenluider hangt twee tot vijf jaar cel boven het hoofd wegens 'zaaien van paniek en onrust' en 'valse informatie'.
Bierdrinkers weten wel beter. De prijskaartjes bij de slijter liegen niet. De kosten van een kratje Polar lopen op tot een derde minimumloon. Voor Heineken betaal je nog een paar keer meer.
"Een vriend van me heeft het land verlaten vanwege de bierschaarste", zo signaleert studentenleider Roderick Navarro een nieuwe type vluchteling.
vrijdag, april 12, 2013
Opvolger Chávez erft ruïne
----------------------------------------------------------------------------
De winnaar van de Venezolaanse verkiezingen van komende zondag krijgt een giftige erfenis van de vorige maand aan kanker overleden president Chávez. Na veertien jaar socialistisch bewind en $1 biljoen aan olie-inkomsten gaat de grotendeels staatsgeleide economie gebukt onder voedsel- en dollarschaarste, groeiende corruptie en inflatie (30%) en een begrotingsgat van 15% (2012).
De strijd gaat zondag tussen de chavistische interim-president Maduro, die favoriet is, en zijn centrumlinkse uitdager Capriles. "Het is voor de oppositie eigenlijk beter om deze verkiezingen te verliezen", zegt Laurens Trebes, één van de weinige overgebleven Nederlandse ondernemers in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. "Dan moet Maduro de onvermijdelijke impopulaire maatregelen nemen, zoals een verhoging van de benzineprijs."
Benzine is nergens zo goedkoop ($ 0,02 per liter) als in Venezuela, het land met 's werelds grootste bewezen oliereserves. In 1989 braken er bloedige rellen uit na een poging om de prijs te verhogen. Het cadeau bij de pomp, dat de schatkist jaarlijks $17 miljard kost, lijkt echter onhoudbaar.
Staatsoliebedrijf PDVSA is door Chávez omgebouwd tot een superministerie van Sociale Zaken. Het verdeelt de oliemiljarden over sociale projecten voor de armen, maar heeft daarbij te weinig geïnvesteerd in de eigen infrastructuur.
Ondanks de enorme reserves is de olieproductie 20% gedaald onder Chávez. Mede door een explosie in de grootste van Venezuela's rammelende raffinaderijen, waarbij vorig jaar 41 doden vielen, is het land genoodzaakt om een derde van zijn benzineconsumptie importeren.

Grootste geldschieter China maakt zich zorgen over de verslechterende schuldpositie en eist hervormingen na de verkiezingen. "Het licht staat tussen oranje en rood voor de economie. Het is duidelijk dat de uitgaven omlaag moeten," zegt een Europese diplomaat in Caracas. "Het probleem is dat de aanhang van Chávez bezuinigingen als verraad aan de grote leider zal zien."
Maduro wil geld besparen door de corruptie aan te pakken. Venezuela kelderde onder Chávez van plek 75 naar 165 op de corruptie-index van Transparency International. Afgelopen week legde een rapport van een internationale vereniging van onderzoeksjournalisten (ICIJ) bloot hoe aan de regering gelieerde lieden tientallen miljoenen dollars wegsluizen van pensioenfondsen van PDVSA naar belastingparadijzen.
Terwijl corrupte 'Hummersocialisten' zwemmen in oliedollars, krijgt het bedrijfsleven de monetaire duimschroeven steeds verder aangedraaid. De verkoop van deviezen ligt aan banden. Dit belemmert de import en zorgt voor groeiende schaarste aan voedingsmiddelen, die door het geringe productieve vermogen van Venezuela voor 70% uit het buitenland komen.
"Het wordt steeds gekker", vertelt een Nederlandse financieel manager bij een grote levensmiddelenfabrikant in Caracas. Voor importen is zijn bedrijf aangewezen op voorschotten van het buitenlandse hoofdkantoor. "Via de overheid duurt het acht maanden om dollars aan te vragen en vaak krijg je ze niet."
Gevolg is een levendige zwarthandel in dollars, hoewel hier zeven jaar celstraf op staat. De straatkoers ligt al vier keer zo hoog als de officiële koers. Dat terwijl de regering de 'sterke' Venezolaanse bolívar onlangs 47% in waarde liet dalen, alweer de vijfde devaluatie van het afgelopen decennium.
Ook de geldontwaarding raakt bedrijven hard, vervolgt de financieel manager. "We maken kosten in dollars en verdienen in bolívares, dus tel uit je verlies. In 2010 kon je je via dollarobligaties van PDVSA nog redelijk beschermen tegen devaluaties, maar die zijn nauwelijks meer beschikbaar. PDVSA heeft al te veel schulden."
Winst maken wordt het bedrijf langzamerhand onmogelijk gemaakt. "Vorig jaar maart brachten ambtenaren een bezoek aan zijn bedrijf. "Ze dwongen ons tot een prijsverlaging van 10%. Twaalf maanden en 30% inflatie later hebben we nog geen correctie mogen toepassen."
vrijdag, maart 08, 2013
Waarom ik Hugo missen zal
-----------------------------------------------------------------------------
Ik zal hem missen. Zoals veel journalisten rouw ik een beetje mee met de rode mensenzee rond de tombe van Hugo Chávez in Caracas.
De spraakmakende socialist was voor ons gilde - dat massaal is uitgerukt naar de Venezolaanse hoofdstad - een onuitputtelijke bron van reuring en inkomsten.
Menig collega heeft zijn carrière aan Chávez te danken. Zo ken ik een buitenlandse journalist in Caracas die 5000 dollar per maand verdiende met tv-kijken. Op ieder moment van de dag kon de grillige president daar immers een sappige uitspraak doen die zijn opdrachtgever niet wilde missen.
Chávez praatte afgelopen veertien jaar 3500 uren vol op de beeldbuis. Met als record een toespraak van 9,5 uur die zelfs naar de maatstaven van mentor Fidel Castro aan de wijdlopige kant was.
Verhalen over kapitalistische marsmannetjes die het leven op de rode planeet vernietigden, live aangekondigde nationalisaties ('Onteigen die bank!'), oeverloze scheldpartijen ('Zwijn, duivel, ezel!'); saai was het met Chávez nooit.
In die zin was zijn 'Bolivariaanse' revolutie een paradijs voor persmuskieten. Én voor linkse intellectuelen die vanachter hun Europese schrijftafels verkondigden dat de socialistische heilstaat in de maak was in 21e-eeuws Zuid-Amerika.
Maar verder?
Ik moet zeggen dat ik altijd opgelucht ben als ik in Caracas weer in het vliegtuig richting mijn relaxte standplaats Brazilië stap. Het Venezuela dat Chávez achter laat, is namelijk een grote puinhoop.
Mede door de diepe tweespalt die de rode comandante zaaide, is het olieland nu chaotischer en crimineler dan vroeger. De corruptie nam eerder toe dan af, volledig in strijd met de verkiezingsbelofte die Chávez in 1999 aan de macht bracht.
Zijn grote verdienste is dat hij arme Venezolanen meer zelfvertrouwen gaf. Hij strooide daarbij een grote zak oliegeld uit boven de sloppenwijken, geholpen door een ruime vertienvoudiging van de olieprijs tijdens zijn bewind.
Neemt niet weg dat meer marktvriendelijke landen als Brazilië armoede veel effectiever bestreden dan de vermeende Venezolaanse Robin Hood.
Het land produceert vrijwel niets meer buiten olie. De oliepoet wisselde onder Chávez slechts van eigenaar.
Terwijl zijn corrupte 'bolibourgeoisie' gouden tijden beleefde, ging het grote potverteren rustig door. De Venezolaanse leider die dáár heel revolutionair mee breekt, moet nog opstaan.
woensdag, januari 30, 2013
Een dagje Caracas
Disclaimer: Caracas is zeker niet de eerste Zuid-Amerikaanse hoofdstad die ik toeristen aan zou raden (eerder de laatste of een-na-laatste, na Lima), maar wel een dagje rondkijken waard als je toch in het mooie Venezuela bent.
---------------------------------------------------------------------------------
Toeristen die in de Venezolaanse hoofdstad Caracas landen, reizen meestal zo snel mogelijk door naar de adembenemende palmstranden, Amazonewatervallen en Andestoppen van het Zuid-Amerikaanse land. Zonde, want de 'Stad van de Eeuwige Lente' is niet alleen een chaotische betonjungle, maar ook een swingende metropool vol lekker eten en tropische natuur.
Onze dag begint met een tegenvaller: Caracas doet zijn zonnige bijnaam vanochtend geen eer aan. Het miezert in de tropische valleistad en de naastgelegen Ávila-berg is compleet in nevelen gehuld.
De vallei van Caracas op een mooiere dag.
Toch springen we in een taxi naar het kabelbaanstation Ávila Mágica. De chauffeur vrolijkt ons op met wat harde salsa, de muziek die je trouwens overal hoort in Venezuela.
Zijn taxi is een brullende Buick uit de jaren zeventig. Het Venezolaanse wagenpark is door de bizar lage benzineprijzen ($0,02 per liter) een attractie op zich. Het wemelt in de straten van het olieland van dit soort sierlijke Amerikaanse benzineslurpers.
Even later zweven we in een comfortabele cabine de imposante groene berg op. Bij het eindpunt op 2150 meter hoogte is het zo'n tien graden kouder. Het is nog altijd een graad of vijftien, maar dat blijkt voor de locals reden genoeg om de ijzers onder te binden. Er ligt een heuse tropische ijspiste in het gezellige Ávilapark, waarop Venezolaanse kinderen onwennig rond schaatsen.
We lopen weg om te genieten van het naaldwoud, de frisse berglucht en de straatartiesten in het park. Op heldere dagen schijn je hier een prachtig uitzicht op de Caribische Zee te hebben. De nevel gooit roet in het eten, dus storten we ons maar op de culinaire opties op de berg.
Er is fondue en Duitse worst te koop, maar wij kiezen voor een Venezolaanse koek-en-zopie: soep met arepa, het nationale maïsbroodje, gevuld met vlees en kaas. Smullen!
Tijd om weer af te zakken in de kom van Caracas, waar we het koloniale centrum willen bezoeken. Dat is de laatste jaren flink opgeknapt en er zijn veel monumenten en musea te vinden.
Ietwat eentonig is het oude stadshart wel. Bijna alle culturele attracties staan namelijk in het teken van de Simón Bolívar, de Venezolaanse vrijheidsstrijder die begin 19e eeuw vijf Zuid-Amerikaanse landen van het Spaanse juk verloste. Zo kuieren we van het Bolívar-standbeeld op Plaza Bolívar naar het praalgraf en geboortehuis van de grote held van president Hugo Chávez.
Het geboortehuis stelt weinig voor, maar het naastgelegen Bolivariaanse museum is een bezoekje waard. We bewonderen de zwaarden, kanonnen en vergeelde sokken van Bolívar en worden aangesproken door een sympathieke suppoost, Iván.
Standbeeld en sokken van El Libertador
Hij wil weten wat wij Europeanen zo eng vinden aan de ernstig zieke 'dictator' Chávez. Iván: "Chávez wil met zijn Bolivariaanse revolutie de kant op van een land als Nederland. Hij is de eerste leider die serieus belasting heft en investeert in zorg en onderwijs. Voor Zuid-Amerikanen is dat revolutionair, maar voor jullie toch niet?"
Tja. Iván vergeet er wat dingen bij te vertellen, maar we willen geen tijd verliezen met een oeverloze politieke discussie.
We zeggen gedag en pakken de metro (veilig, vlot en goedkoop) terug naar de wijk van ons hotel, Altamira. De overgang van het 'rode' centrum naar deze anti-Chávez-buurt is groot. Hier zie je geen posters van Bolívar en Ché Guevara op straat, maar shopping malls, Amerikaanse fastfoodketens en ravissante vrouwen met agressieve siliconenboezems.
De zon schijnt gelukkig weer en er wordt geflaneerd en geflirt dat het een lieve lust is. We duiken La Estancia in, één van de vele stadsparken waar je lekker uit kunt blazen.
Tegen het einde van de middag beginnen we honger en dorst te krijgen. Na een tussenstop bij de bekende arepa-tent El Budare de la Castellana (24 uur per dag lekker Venezolaans fastfood) lopen we naar Fuente de Soda El León. Op het grote terras van deze bar, mooi gelegen naast een fontein, genieten we van een ijskoud Polar-biertje en de zwoele Caribische avond.
Caracas staat bekend om zijn bruisende nachtleven, variërend van dure jetsetclubs (shopping San Ignacio, Las Mercedes) tot grote salsa-schuren in de volksbuurten van de stad.
Wij besluiten in onze wijk te blijven en belanden in El Puto Bar. Dat klinkt als een bordeel, maar het is een gezellige alternatieve pub, met veel live-optredens van bands en dichters. We drinken een glas goede rum en lopen tevreden terug naar het hotel. Wie de juiste plekjes op zoekt, merkt dat de heksenketel Caracas ook best relaxed kan zijn.
---------------------------------------------------------------------------------
Uitstapjes
Revolutietoerisme
Wat Harry Mulisch in de jaren zestig naar Cuba lokte, trekt linkse jongeren in de 21e eeuw naar het Venezuela van Hugo Chávez.
Tip: wie wil begrijpen waarom de rode president populair is bij de armen, moet eens een kijkje nemen in Ciudad Caribia.
Deze nieuwe 'socialistische stad' aan de noordkant van Caracas is één van de weinige Chávez-bolwerken waar een toerist veilig op eigen houtje kan rondlopen.
Na een mooie taxirit (45 minuten) door de groene bergen, belanden we in een aangeharkt stadje dat in Nederland niet zou misstaan. Er wonen 8000 mensen en dat moeten er komende jaren 100.000 worden.
Vrijwel alle voorzieningen zijn gratis, van de gemeubileerde appartementen tot een kliniek met Cubaanse artsen. Geen wonder dat de stad vol Chávez-posters hangt.
Wie een beetje Spaans spreekt, kan een babbeltje maken met de vriendelijke bewoners, die vroeger allemaal in de ruige sloppen van Caracas woonden.
"Het is heerlijk hier. In Caracas kon ik nooit buiten spelen, hier wel," zegt Netzai (13) terwijl ze op een fietsje door de straten scheurt.
"Maar er zijn ook problemen hoor. Er is hier helemaal geen werk. Als de olieprijs zakt, wordt dit allemaal onbetaalbaar", zo kraakt Pedro (68) Chávez' sinterklaassocialisme.
Netzai is blij met haar verhuizing
---------------------------------------------------------------------------------
Wandeling naar Ávila-top
We vroegen twee Nederlanders die al lang in Caracas wonen om een tip voor De Reiskrant.
Beiden raadden aan om de Ávila-berg op te wandelen, dwars door een nationaal park.
De klim voert van 900 naar 2200 meter hoogte. "Dat kost een uur of drie, vier", vertelt Titus van den Oever. "Je loopt door tropisch regenwoud met watervallen en papegaaien. Wel flessen water en een warme trui meenemen, want boven kan het fris zijn. En kies een heldere dag uit voor de klim. Dan heb je vanaf de top een prachtig uitzicht, tot aan de Caribische Zee."
Laurens Trebes begint de tocht gewoonlijk bij Sabas Nieves, maar er zijn meerdere vertrekpunten. Zijn tip: bij de ingang van het park een foto van de kaart maken. Of print de routes van tevoren op de site www.el-avila.com. "Want die zijn onderweg soms niet duidelijk aangegeven."
Nog twee tips: "Boven in het Ávila-park een gesubsidieerde 'socialistische' arepa eten en een bezoek brengen aan het Humboldt-hotel."
Er worden ook begeleide groepswandelingen georganiseerd (informeer bij uw hotel).
Uitzicht Ávila-park op een betere dag (hier zie je Caracas, de Caribische Zee ligt aan de andere kant van de berg)
---------------------------------------------------------------------------------
La Estancia: groene oase in de betonjungle
Even ontsnappen aan Caracas' betonjungle kan in La Estancia, een groene oase in het financiële hart van Caracas. De voormalige Spaanse koffieplantage is door staatsoliebedrijf PDVSA opgetuigd tot een gezellig parkje met vijgenbomen en veel culturele activiteiten.
Bijna iedere dag zijn er gratis tentoonstellingen en concerten. Bij de vroegere paardenstallen van het landgoed ligt een mini-museum met een kelder waar vroeger koffieslaven sliepen. Sommige medewerkers spreken een beetje Engels en vertellen graag wat meer over de geschiedenis. Wie geluk heeft, kan inspringen bij een cursus tango of capoeira.
Om dieren te zien, is het beter om het nabijgelegen Parque del Este te bezoeken. Hier leven onder meer toekans, apen en capibara's, deels in het wild en deels achter tralies.
La Estancia is een prettige plek om een boek te lezen.
---------------------------------------------------------------------------------
Duits bier/palmstranden
Een leuke trip voor een halve of hele dag is Colonia Tovar, een tropisch Duits bergdorp op zestig kilometer van Caracas. De bewoners leefden tot 1960 in isolement en spreken - naast Spaans - nog een zeldzaam 19e-eeuws dialect uit het Zwarte Woud. Obers in klederdracht serveren braadworst, Schwarzwalder kersentaart en lokaal gebrouwen Tovar-bier. De curieuze enclave trekt in weekenden veel Venezolaanse toeristen.
Geen zin in culturele of sportieve uitspattingen? Dan kunt u op een half uur van Caracas ook op een klassiek Caribisch palmstrand gaan liggen. De betere stranden liggen ten noordoosten van de stad, bij Macuto en La Guaira (de vertrekhaven van de ferry naar vakantie-eiland Isla Margarita). Surfers kunnen zich amuseren op de woeste golven van Playa los Caracas.
---------------------------------------------------------------------------------
Praktisch
Reiswijzer
Prijzen voor een vliegretour Amsterdam-Caracas beginnen bij 600 euro (bij de Spaanse prijsvechter Air Europa). Ook Lufthansa, Air France, TAP en Alitalia vliegen met één tussenlanding op Caracas. Er zijn geen directe vluchten. De reistijd is circa 14 uur. Vanaf Caracas' internationale luchthaven Maiquetía rijden er bussen naar de stad. Een taxi kost 250 tot 300 bolivars (rond 50 euro volgens de officiële wisselkoers, zie kader Geld).
Slapen/Veiligheid
Caracas staat bekend als onveilig, maar daar merk je weinig van in de oostelijke wijken Altamira, Las Mercedes, El Rosal, La Castellana en Sabana Grande. Tip: overnacht in één van deze buurten. Het centrum van de stad is ruig en de buitenwijken zijn ronduit gevaarlijk.
Vijfsterhotels: Lidotel (www.lidotel.com.ve) en Eurobuilding (www.eurobuilding.com.ve).
Vierster: Hotel Ávila (www.hotelavila.com.ve), gebouwd door Nelson Rockefeller. Het ligt wat afgelegen (op een kwartier van het centrum), maar dat wordt gecompenseerd door de mooie groene omgeving.
Driester: Hotel La Floresta: http://registro.hotellafloresta.com. Ietwat sjofel, maar gunstig geprijsd en ideaal gelegen aan het relaxte plein rond metrostation Altamira.
Obelisk op Plaza de Altamira
Eten
In de migrantenstad Caracas kun je goed en gevarieerd eten. Vooral de Spaanse, Italiaanse en Arabische keuken zijn sterk vertegenwoordigd. En de Venezolaanse natuurlijk: El Budare de La Castellano (Av. Principal La Castellana) serveert dag en nacht lokale snacks als de arepa (hartig gevuld maïsbroodje) en de cachapa (zoete pannenkoekjes).
Luxer zijn paellarestaurant La Estancia (www.restaurantlaestancia.com) en grillvleesspecialist Lee Hamilton (Av. San Felipe, hoek El Bosque). La Montanara (Calle Caroní/Calle Madrid in de wijk Las Mercedes) is één van de beste pizzaria's. Heerlijk zijn ook de shoarmapannenkoeken van El Mesoncito de Altamira (hoek Av. Avila en Francisco De Miranda), even verderop weg te spoelen bij de verse sapjesbar La Holandesa (Av. Luis Roche).
Geld
Geld is een heikel punt in Venezuela. Het land is erg aan de prijs voor reizigers die hun geld lokaal pinnen. De officiële koers van de Venezolaanse munt (1 euro = 5,5 bolívar) twee tot drie keer zo laag is als de zwarte straatkoers. Veel reizigers nemen daarom contante dollars of euro's mee. Wij ook en het wisselen ging makkelijk, via de hotelreceptie nota bene. Zie www.lechugaverde.com voor de actuele zwarte dollarkoers (maar reken op een iets lagere koers).
Overige tips
Taxi's in Caracas rijden zonder meter. Om niet afgezet te worden, is het handig om bij de hotelreceptie te vragen naar het gebruikelijke tarief voor de beoogde rit en dit vooraf met de chauffeur af te spreken.
Een visum hebben toeristen niet nodig in Venezuela (tot drie maanden verblijf). Ook inentingen zijn niet verplicht. Vaccinaties tegen DTP, hepatitis A en gele koorts worden wèl aangeraden.
Beste reistijd: Caracas kent het hele jaar door een stabiel, mild tropisch klimaat.
vrijdag, oktober 19, 2012
Column over grote Venezolaanse borsten
-----------------------------------------------------------------------------------
Er is geen land dat meer mondiale misstitels in de wacht heeft gesleept dan Venezuela. Terecht wat mij betreft. Vorige week viel het me in de zwoele hoofdstad Caracas opnieuw op hoe verbluffend mooi de Venezolaanse vrouwen zijn.
Mijn aandacht werd daarbij vooral getrokken door de wel erg forse boezem waarover de gemiddelde Venezolaanse beschikt. Zelfs sommige piepjonge meisjes vormden hierop geen uitzondering.
Hoewel ik naar Venezuela was gereisd om de presidentsverkiezingen te volgen, had ik op mijn laatste dag een paar uur over om een onderzoekje te doen naar het fenomeen.
Op een borstkliniek in de wijk Las Mercedes werd ik hartelijk ontvangen door de 29-jarige medewerker Carolina Ilarreta. "Vergis je niet, het zijn allemaal siliconen hoor", lachte ze.
Gezien haar decolleté wist ze waarover ze sprak. "Ik heb ze ook ja, twee maal 305 milliliter. Ik wilde ze al toen ik veertien was, maar dat mocht niet van mijn ouders. Je kunt gewoon niet achter blijven, het is een wedloop."
Het onderwerp bleek totaal geen taboe. Ook andere vrouwen lieten zich zonder schroom ondervragen.
"We zijn erg koket en feminien", zo verklaarde de rondborstige boekhoudster Laura Salazar (27) waarom jaarlijks 40.000 Venezolaanse vrouwen de operatie ondergaan.
"Mannen kijken hier eerst naar je borsten, dan naar je gezicht en daarna naar je billen. De ingreep is goedkoop en gemakkelijk. Bij mij was het in 45 minuten gepiept."
Siliconen en benzine zijn zowat de enige betaalbare producten in het dure Zuid-Amerikaanse olieland. Terwijl in Nederland een richtprijs van 4750 euro geldt voor een borstvergroting, zijn Venezolaanse vrouwen tot drie keer goedkoper uit.
Bovendien horen de lokale plastisch chirurgen bij de beste ter wereld. Operaties kunnen in tientallen termijnen worden afbetaald. Dit alles maakt Venezuela tot een populaire bestemming voor 'scalpeltoerisme'.
Sommige chirurgen behandelen ook jonge meisjes, mits de ouders toestemming geven. Een borstvergroting geldt in Venezuela als een vrij gebruikelijk cadeau voor de vijftiende verjaardag.
"Een zieke kapitalistische gewoonte", aldus de net herkozen president Hugo Chávez. Maar de socialist legt de siliconencultuur voorlopig geen strobreed in de weg.
zaterdag, oktober 06, 2012
Toekomst Chávez onzeker
------------------------------------------------------------------------------------
Na veertien jaar socialistische revolutie is de kans morgen groter dan ooit dat het tijdperk van de Venezolaanse president Hugo Chávez Frias wordt afgesloten.
Volgens een deel van de sterk uiteenlopende peilingen voor de verkiezingen wordt het een nek-aan-nekrace met tegenstrever Henrique Capriles Radonski (40).
Bij enquêteur Consultores 21, de beste voorspeller van de parlementsverkiezingen van 2010, leidt Capriles met 49% van de stemmen, 3% meer dan de doorgaans oppermachtige Chávez. Maar bij het regeringsgezinde Hinterlaces staat de president 16% voor.
„Natuurlijk wint Chávez”, zegt Luis Lopez (65) uit Ciudad Caribia, een ’socialistische stad’ die uit de grond wordt gestampt in de groene bergen achter het internationale vliegveld van de hoofdstad Caracas.
Trots laat de voormalige dakloze, die bij aardverschuivingen in 2010 zijn krot kwijtraakte, zijn gratis driekamerwoning zien, compleet met meubels, huishoudelijke apparaten en een poster van Chávez.
Het appartement ligt in een idyllische wijk met speeltuinen, een staatssupermarkt met goedkoop voedsel, sportveldjes, moestuinen, scholen en een kosteloze kliniek met Cubaanse artsen.
„We zijn El Comandante eeuwig dankbaar. Hij heeft ons allemaal uit de stront getrokken. We stemmen hier morgen 100% 'rojo, rojito'” (rood).
Luis Lopez (65): Chávez eeuwig dankbaar.
Chávez (58), die voorlopig hersteld lijkt van kanker, wil komende jaren honderdduizend arme Venezolanen verwelkomen in het paradepaardje van zijn revolutie. Het is onderdeel van zijn belofte om de hele bevolking voor 2019 een waardige woning te bezorgen, waarvoor zeker drie miljoen huizen moeten worden gebouwd.
Ook voor tientallen andere sociale projecten (Misiones) heeft hij extra oliemiljarden in petto. „Geloven jullie echt dat die onbenul de Misiones in stand zou houden?” zo schold Chávez zijn tegenstander Henrique Capriles donderdag nog maar eens uit onder luid gejuich van zijn uit het hele land opgetrommelde rode aanhang.
„Kiezers zijn bang om hun sociale rechten of baan te verliezen als ze niet op Chávez stemmen”, zegt Guillermo Barrios van Manifiesta, een organisatie die Venezolanen op het hart drukt dat hun stem van morgen geheim blijft. „Ze hebben de Lista Tascón nog in hun achterhoofd.”
Op deze zwarte lijst van de overheid belandden 3,5 miljoen Venezolanen toen ze in 2004 voor een referendum tegen Chávez tekenden. De vraag was destijds of Chávez moest worden afgezet. Honderdduizenden verloren daarna hun baan bij de almaar uitdijende overheid.
„David wint altijd van Goliath”, hoopt de energieke Capriles, een succesvolle gouverneur en jurist van Joods-Antilliaans bloed die de harten van veel vrouwelijke kiezers sneller laat kloppen.
De gouverneur van Miranda, een deelstaat die Caracas overlapt, belooft de populaire Misiones te continueren, maar hamert daarnaast op de mislukkingen van de ’Bolivariaanse’ revolutie van Chávez. Zo is het Venezolaanse moordcijfer verdrievoudigd sinds 1998 en is het land nu nog afhankelijker van olie dan voorheen.
Terwijl de eigen infrastructuur in verval is, doet de president grote oliegiften aan bondgenoten als Cuba. Capriles, kleinzoon van een Poolse Holocaust-overlever, wil korte metten maken met die cadeaus, wat een ramp zou zijn voor de gebroeders Castro.
Verder spreekt hij veel kiezers aan met zijn oproep tot vrede en verzoening in Venezuela, dat onder Chávez volledig verdeeld is geraakt. De president pookte het vuur in de debatloze campagne als vanouds op met scheldpartijen aan het adres van zijn rivaal ('nazi', 'varken', 'nobody', 'fascist', 'politieke analfabeet'). Capriles negeerde de beledigingen.
Netzai Barrame (13) is blij met haar verhuizing naar Ciudad Caribia. "Hier kan ik rustig spelen op straat, in Caracas kon dat niet."
woensdag, oktober 03, 2012
Column Libertad
----------------------------------------------------------------------------------
"Vrijheid, vrijheid, vrijheid!" Alle passagiers brullen mee in het afgeladen metrostel in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. "Chávez, makker, je laatste week is aangebroken!"
Ik word aangesproken door Garcilaso (35), een vroeg grijzende uitgever die ook op weg is naar de laatste grote bijeenkomst van oppositiekandidaat Capriles voor de presidentsverkiezingen van komende zondag.
"Dit is zo'n emotionele dag voor mij. Met Capriles kunnen we Chávez eindelijk verslaan. Nog zes jaar is gewoon onvoorstelbaar, we willen onze vrijheid terug."
Even later verzamelen honderdduizenden Venezolanen zich op de Avenida Bolívar. Terwijl ijs- en frisdrankverkopers profiteren van de verzengende Caribische hitte, schreeuwt de menigte zich de kelen schor: "Libertad, libertad, libertad!"
Vijf vrouwen zijn op een iets te dun dakje geklommen om aan het gedrang te ontsnappen. Tussen wat elektriciteitsdraden door proberen ze een glimp op te vangen van het podium waarop hun held ieder ogenblik kan verschijnen.
"Er hebben hier nog nooit zoveel mensen gestaan, het volk is wakker", zegt Juana (68) terwijl ze zich onder een parasol verschuilt. "Het verschil is dat wij hier allemaal vrijwillig staan, terwijl Chávez aanhangers dwingt of betaalt om naar hem te luisteren."
Het vijftal somt de bekende klachten op over de al veertien jaar durende socialistische revolutie van Chávez. Zijn machtsmisbruik, de torenhoge moordcijfers en inflatie, de persbreidel, de import- en dollarbeperkingen, de stroom die om de haverklap uitvalt.
Mari (42) stemde zes jaar geleden nog voor Chávez. "Maar ik kan met mijn middenklasse-inkomen niet eens fatsoenlijk voedsel kopen voor mijn kinderen. Alles is zo duur geworden."
Marielis (33) is bang voor een bloedbad op zondag. "De chavistas zijn tot alles in staat als ze verliezen."
Dan komt Capriles (40) op, de energieke oud-gouverneur van de deelstaat Miranda die nog nooit een verkiezing verloor. "Volgend jaar is RCTV weer te zien", scoort hij met een nieuwtje over de populaire tv-zender die door Chávez van de kabel werd gehaald.
"Ik zal regeren voor alle Venezolanen", zo belooft hij het diep verdeelde land te verzoenen.
Het is wat de dames willen horen. "Rust en vrede, dát is vrijheid. Nog maar één weekje wachten."
donderdag, april 21, 2011
Over de absurde Venezolaanse benzinesubsidie
„In Venezuela is dit een auto voor arme mensen”, lacht de grijsaard. „Voor een paar duizend dollar heb je er al één.”
Felix Alvarado
In Nederland was Alvarado allang failliet gegaan bij de pomp. Zijn Amerikaanse benzineslurper houdt het nog geen vier kilometer vol op één liter. „Hindert niet. Voor anderhalve dollar gooi ik mijn tank vol.”
Uit onderzoek van de Amerikaanse ANWB (AAA) blijkt dat Caracas met een literprijs van anderhalve dollarcent met afstand de goedkoopste benzine ter wereld heeft. In de tweede stad op de lijst, de Saoedische hoofdstad Riaad, is tanken bijna acht keer zo duur, om over Amsterdam maar niet te spreken.
Het cadeautje kost de regering van het Zuid-Amerikaanse olieland naar schatting zes tot tien miljard dollar per jaar. Een enorm bedrag op een rijksbegroting van vijftig miljard dollar (2010).
Een paar jaar terug liet president Hugo Chávez zich ontvallen dat hij eigenlijk „walgt” van zijn brandstofsubsidie. Het leidt tot verspilling en daaraan zegt de socialist een broertje dood te hebben.
„Drie minuten douchen is meer dan genoeg”, zei hij ook. Dus waarom laat hij de benzine nog steeds bijna gratis gutsen, met alle files en luchtvervuiling in Caracas van dien?
De reden is simpel: Chávez is een politieke overlever. En de laatste president die de benzineprijs wilde verhogen, Carlos Andrés Pérez, moest dat in 1989 bekopen met een volksopstand die honderden levens kostte. De Venezolanen zijn de subsidie als een natuurrecht gaan beschouwen na de invoering in de jaren veertig van de vorige eeuw.
Bovendien waarschuwen economen dat hogere transportkosten ook andere prijzen opdrijven. De inflatie is met bijna 30 procent nu al zo hoog dat rijke Venezolanen hun geld liever in een nieuwe Hummer investeren dan in hun spaarrekening.
Intussen ploetert de trotse eigenaar van de Chevrolet Malibu vrolijk verder in de eeuwige file op de Francisco Fajardo, de belangrijkste snelweg door Caracas. Zijn rijplezier lijkt er niet onder te lijden. „Alles is duur in Venezuela, maar dit neemt niemand ons af.”
Deze taxi was een genot voor de zintuigen en door de files duurde de rit ook lekker lang
zondag, april 17, 2011
Chávez bouwt rood schaduwleger
------------------------------------------------------------------------------------
Venezuela heeft sinds kort twee legers. President Hugo Chávez heeft de zogeheten Bolivariaanse militie, zijn snel groeiende rode 'volksleger', via een omstreden decreet buiten de hiërarchie van het reguliere leger geplaatst.
De militie, met 125.000 leden al groter dan dit gewone leger, valt voortaan onder directe verantwoordelijk van 'El Comandante' Chávez. Het krijgt eigen wapens (maar voorlopig geen zwaar oorlogstuig), kan zelf officieren benoemen en iedere niet-soldaat kan lid worden. Het aantal militiestrijders loopt volgens plan dit jaar op tot 500.000 en in 2012 tot een miljoen.
Hun missie is het verdedigen van de socialistische revolutie van de president. De Venezolanen krijgen via staatsmedia ingeprent dat het Zuid-Amerikaanse olieland net als Libië een invasie boven het hoofd hangt door de gehate VS en bondgenoten.
En Chávez twijfelt sinds een mislukte staatsgreep in 2002 aan de loyaliteit van delen van zijn gewone leger.
De scheiding tussen leger en militie opent de weg naar een gewapend conflict tussenbeide, zo stellen critici. De bekende journalist Teodoro Petkoff vergelijkt de militie met de Praetoriaanse garde van Romeinse keizers. “Ze staat in dienst van de president en zijn partij en níet van het land. Erg zorgelijk, want Chávez is tot alles in staat aan om aan de macht te blijven.”
Anderhalf jaar voor de cruciale presidentsverkiezingen van 2012 hangt er een gevaarlijke militaristische sfeer in het gespleten Venezuela. Chávez, al twaalf jaar aan de macht, wil opnieuw herkozen worden. Maar volgens een recente peiling zou hij de stembusstrijd nu nipt verliezen van een (nog onbekende) tegenkandidaat.
Chávez krijgt geen vat op de enorme criminaliteit, inflatie, corruptie en voedselschaarste in zijn land. Toch blijft hij populair onder arme Venezolanen, die blij zijn met de sociale programma's van zijn regering.
Meerdere militieleden laten deze krant dan ook weten dat een verkiezingsnederlaag voor hen onacceptabel zou zijn. “Anders is twaalf jaar revolutie in één keer naar de knoppen”, zegt een jonge ‘soldaat’ op een militiepost op een steenworp van het presidentiële paleis in Caracas.
Zijn collega Jhanko Torrealba (18) vertelt hoe makkelijk het was om militielid te worden. “Ik was klaar met de middelbare school en dit leek me mooi werk.” Hij ging anderhalve maand op cursus, leerde hoe je wapens gebruikt en een guerrillaoorlog voert en ontvangt nu een minimumloon (200 euro) om met een geweer op straat te patrouilleren.
Even verderop ligt het hoofdkwartier van de militie, een fort in de beruchte sloppenwijk Barrio 23 de Enero. Op de binnenplaats marcheren de strijders, van huisvrouwen tot olie-ingenieurs. Boven hun hoofden hangt een groot spandoek met een breeduit lachende Chávez en de tekst: ‘Het volk bewapend’.
Het fort in '23 de Enero'
zaterdag, april 02, 2011
Hoop gedoe om dollars in Venezuela
-------------------------------------------------------------------------------------
Iets stoms gedaan vorige week: naar Venezuela reizen zonder een pak contante dollars in de bagage. Pas bij het verlaten van de aankomsthal van vliegveld Maiquetia in Caracas besefte ik mijn fout.
Je loopt daar in een fuik van geldwisselaars. „Heb je dollars? Goede koers!” roepen ze. Aan mijn Braziliaanse realen hadden ze geen behoefte, dus ik was voor mijn eerste Venezolaanse bolivars aangewezen op de pinautomaat. En het gekke is dat je daarmee een enorme dief van je eigen portemonnee bent in het land van Hugo Chávez.
Terwijl de dollar officieel 4,3 bolivars doet, krijg je er op straat zo’n 8,5 bolivars voor. Chávez verbiedt het om deze zwarte wisselkoers te publiceren, maar de website Lechuga Verde (Groene Sla) biedt wat dat betreft uitkomst. Overigens ligt de schaduwkoers op het vliegveld lager, de genoemde geldwisselaars zijn afzetters.
Tot januari golden er zelfs drie verschillende wisselkoersen in het Zuid-Amerikaanse land. Zaken als voedsel en medicijnen konden tegen een gunstige koers van 2,6 bolivars per dollar worden geïmporteerd, maar de tweede devaluatie binnen een jaar trok deze koers op naar 4,3.
Terug naar mijn financiële beslommeringen. Gelukkig kon ik dankzij een voorschot van een kennis alsnog een zwarte wisseltruc uithalen. Het is vervelend om je in een gevaarlijk en corrupt land als Venezuela met illegale praktijken bezig te houden.
Maar alles is hier dermate duur voor een braaf pinnende buitenlander, dat je er eigenlijk toe gedwongen wordt.
„Ik betaal 30 euro voor een pot pindakaas”, zegt een westerse diplomaat. „Met mijn functie kan ik het niet maken om me op de zwarte markt te begeven.”
Het grote koersverschil wordt veroorzaakt door de schaarste aan dollars. Om kapitaalvlucht tegen te gaan, zijn deze alleen verkrijgbaar bij de regering, en zeer beperkt. Chávez probeert met een kunstmatig sterke munt ook de inflatie (27% in 2010, één van de hoogste ter wereld) tegen te gaan.
De monetaire capriolen van de socialist hebben Venezuela in één groot casino veranderd, zo vertelt een financieel journalist uit de VS die in Caracas werkt. Om zijn inkomen op peil te houden, laat hij zijn verdiende dollars overmaken naar een Amerikaanse bankrekening van een Venezolaanse casinohouder. Deze stort vervolgens bolivars tegen de zwarte koers op zijn Venezolaanse rekening.
„Iedereen sjoemelt, ook de regering wisselt oliedollars in op de zwarte markt”, zegt de journalist. „Het is een kwestie van overleven.”
Mijn eerste pak zwarte boli's
------------------------------------------------------------------------------------
De weinige overgebleven Nederlandse ondernemers in Venezuela zuchten onder het strikte dollarbeleid van president Hugo Chávez. Volgens de Venezolaans-Amerikaanse Kamer van Koophandel voorziet de centrale bank in slechts de helft van de dollarbehoefte van bedrijven.
Dit zet een rem op de Venezolaanse economie, die in 2010 als enige in de regio voor het tweede jaar op rij kromp, ondanks de gestegen olieprijs.
Sinds de socialist de Venezolaanse valutamarkt vorig jaar nationaliseerde, moeten bedrijven al hun benodigde dollars aanvragen bij de regering. Het olieland importeert bijna alles wat het nodig heeft en de regering kan nu precies bepalen wat er binnen komt, los van de zwarte markt.
Chávez is al twaalf jaar aan de macht en zet alles op alles om in 2012 voor de derde keer gekozen te worden. Hij reserveert de opbrengsten uit de olie-export ($55 miljard in 2010) grotendeels voor de import van voedsel en medicijnen en voor sociale projecten waar zijn arme aanhang van profiteert.
„Verlichting staat niet op de lijst van primaire behoeften”, zegt Jeroen Candel, directeur van de lokale Philips-distributeur Ivisa. Het bedrijf haalt daardoor bakzeil bij de nationale deviezenbeheerder (Cadivi), die dollars verkoopt tegen een voordelige koers van 4,3 Venezolaanse bolivars.
Candel is voor de import aangewezen op de duurdere dollars (5,3 bolivars) van de centrale bank (Sitme). „Maar het is elke maand weer afwachten of je het geld krijgt. En er geldt een maximum van 350.000 dollar per maand, niet genoeg voor ons. De omzet is gedaald, het is moeilijk momenteel.”
Een Nederlandse vloerimporteur die al twintig jaar in Venezuela woont, stopte onlangs met zijn handel.
„Tot juni 2010 kon ik via Cadivi dollars krijgen om mijn leveranciers te betalen. Toen vielen bouwproducten van de lijst. En bij de centrale bank waren de fondsen erg gelimiteerd en kreeg ik na een tijdje ook geen geld meer. Op de zwarte markt dollars kopen is te riskant, zeker voor een buitenlander. Het was niet meer te doen.”
Door de grote schaarste doet de dollar op de parallelmarkt ruim 8,5 bolivars.
Titus van den Oever is oudvoorzitter van de inmiddels opgeheven Kamer van Koophandel in de hoofdstad Caracas. Hij heeft meer begrip voor het strikte importbeleid, al betekende dit het einde voor zijn bloemenimport.
„Venezuela heeft dezelfde klimatologische condities als buurland en bloemenproducent Colombia, dus je moet die bloemen hier produceren. Het land moet af van de gewoonte om alles te importeren.”
Via de logge bureaucratie die gepaard gaat aan de dollarverstrekking, dwingt de regering bedrijven om hun belasting- en personeelszaken op orde te brengen.
Van den Oever: „Daar heeft het jarenlang aan ontbroken. En dat er geen preferentiële dollars worden verstrekt voor merkhorloges, Schotse whisky en dure auto’s lijkt me te verdedigen in een land waar 70% van de bevolking dagelijks moet vechten om de eindjes aan elkaar te knopen.”
Het is sinds vorig jaar moeilijker om aan sommige luxeproducten te komen, maar via de zwarte markt valt nog altijd veel te regelen.
De resterende Nederlandse bedrijven in Venezuela, waaronder Shell, Unilever en SHV, ontsnappen tot dusver aan de nationaliseringen van Chávez.
SHV is met de groothandel Makro zelfs flink aan het uitbreiden, mede doordat valutabeperkingen het moeilijk maken om alle winsten het land uit te sluizen. Het bedrijf creëerde een nieuwe formule, de Mikro, een kleinere winkel die in arme wijken concurreert met de staatssupermarkt Mercal.
Toch wordt investeren in Venezuela over het algemeen afgeraden gezien het onzekere politieke klimaat. Chavez zegde in 2008 een overeenkomst met ons land op die investeringen in Venezuela beschermde.
„Maar je kunt hier wel goed verkopen aan de overheid, vooral voedsel”, zegt de vloerimporteur.
maandag, februari 09, 2009
'Hurricane Hugo' wijkt voor niemand
-------------------------------------------------------------------------------------
Zijn ‘one man revolution’ duurt al tien jaar en liefst plakt hij er nog tien of twintig aan vast. Hugo Chávez vraagt de Venezolanen zondag opnieuw of hij eindeloos president mag blijven. Intussen zet de val van de olieprijs de bijl aan de wortel van zijn olie-socialisme.
Het grauwe Caracas is weer rood gekleurd dezer dagen. Het ‘sí!’ schalt door de straten en ook in de metro klinkt het jawoord uit de speakers. Tot in overheidsgebouwen hangen pro-Chavez-posters.
Dat mag niet volgens de kieswet, maar ach, er mag hier zoveel niet. Politiek leeft als nooit tevoren in Venezuela en dat heeft de mistroostige hoofdstad van misschien wel het mooiste land van Zuid-Amerika in ieder geval wat kleur gegeven.
"Mijn hart zegt het me, de wind zegt het me, jullie blik zegt het me. We moeten en we zullen winnen op 15 februari”, oreerde Chavez (54) afgelopen week tijdens een feestelijke herdenking van zijn mislukte staatsgreep in 1992.
‘Hurricane’ Hugo vreest dat het einde van zijn tweede en – in principe – laatste termijn in 2012 tevens het einde van zijn ‘Bolivariaanse’ revolutie zou inluiden.
Groot was dan ook zijn teleurstelling toen de kiezers eind 2007 een stokje staken voor een aanpassing van de grondwet die hem onbeperkt herkiesbaar had gemaakt. Maar volgens peilingen gaat het Chavez zondag wèl lukken. En mocht het ‘nee’ toch winnen, dan kan hij het volgend jaar gewoon weer proberen, zo zei hij alvast.
De verslaving aan referenda van de Venezolaanse president is begrijpelijk, want meer dan de helft van de bevolking ziet het nog steeds in hem zitten. Afgelopen tien jaar is het aantal Venezolanen dat armoede lijdt gedaald van 50 naar 30 procent. Mede dankzij sociale ‘missies’ in arme buurten verklaarde Unesco het land in 2005 “vrij van analfabetisme”, wat betekent dat meer dan 96 procent van de bevolking ouder dan 15 jaar kan lezen en schrijven.
Sloppenbewoners die het bestaan van oogartsen voorheen alleen van soaps op televisie kenden, worden nu gratis geopereerd door Cubaanse artsen. En de gesubsidieerde supermarkten van de staat houden het dure dagelijkse leven nog een beetje betaalbaar.
Van andere beloften van Chavez, zoals het bestrijden van corruptie en het decentraliseren van het bestuur, is minder terecht gekomen. Venezuela is na Haïti het meest corrupte land van Latijns-Amerika en de centrale overheid is opgezwollen tot een reusachtige banenmachine voor getrouwen van de Socialistische Eenheidspartij PSUV.
“De geschiedenis zal Chavez één ding nageven”, zegt Teodoro Petkoff, een oud-bondgenoot die zich heeft afgekeerd van zijn autoritaire ‘je-bent-voor-me-of-tegen-me’-stijl.
“Hij heeft ervoor gezorgd dat politici de pijn van de armoede weer voelen. De sociale kwestie staat weer bovenaan de politieke agenda en dat was in de twintig jaar vóór hem wel anders.”
De oppositie voert evenwel aan dat de daling van de armoede geen kunst is in een oliebonanza zoals Venezuela (de negende olieproducent ter wereld) die afgelopen jaren beleefde.
Toen Chavez aan de macht kwam, deed een vat Venezolaanse olie acht dollar. Vorig jaar lag die prijs gemiddeld elf keer hoger. De inkomsten uit olie dekken meer dan de helft van de overheidsuitgaven en de export is er voor maar liefst 94 procent van afhankelijk (69 procent in 1998).
Het moge duidelijk zijn dat de vrije val van de olieprijs rampzalig is voor het land. De prijs van een vat Venezolaanse olie is onder de veertig dollar gedoken, terwijl de overheidsbegroting dit jaar nog uitgaat van zestig dollar. Bovendien stokt de productie van het inefficiënte staatsoliebedrijf PDVSA. Buitenlandse investeringen zijn opgedroogd.
De Venezolaanse economie brengt verder weinig voort: 80 procent van het voedsel wordt geïmporteerd. De centrale bank heeft nog veertig miljard dollar aan reserves, maar alom wordt verwacht dat de regering na 15 februari de buikriem moet aanhalen.
“Hij zal impopulaire maatregelen moeten nemen en dat kan hem de kop kosten”, aldus de Nederlandse Venezuela-kenner ‘Alpha’, wiens kritische weblog Free Opinion Venezuela onlangs tot beste van Nederland werd gekozen. Hij is het land net ontvlucht en wil anoniem blijven wegens doodsbedreigingen en een eventuele terugkeer.
“Je maakt in vijf jaar Venezuela meer mee dan een Amsterdamse hoofdagent in veertig jaar. Ik ken wel honderd gevallen van overvallen en schietpartijen in mijn naaste omgeving. Mijn huis in Valencia was omgebouwd tot een fort. En nog probeerden ze met kettingen de ijzeren poort eruit te rijden.”
De Venezolaanse misdaadcijfers laten zien dat armoede en criminaliteit niet hand in hand hoeven te gaan. Dag in dag uit worden er 35 mensen vermoord, drie keer zoveel als tien jaar terug. Volgens critici is dat deels te wijten aan de strijdlustige manier waarop de oud-militair Chavez politiek bedrijft.
De president vergelijkt de Israëlische aanval op de Gaza-strook met de Holocaust en prompt vliegt er in Caracas een synanoge in brand. Chavistische pistoleros intimideren politieke tegenstanders.
“In zijn tv-show ‘Alo Presidente’ zei Chavez eens dat hij brood zou stelen als hij zonder geld zou zitten. Dat soort uitspraken hebben een uitwerking op een bevolking die het niet zo breed heeft”, laat ‘Alpha’ weten vanuit Spanje. Door de zwakte van de – veelal Chavez-gezinde – justitie is de kans op straf bovendien klein.
Volgens een Nederlandse ondernemer (“als je mijn naam noemt, knoop ik je aan de hoogste boom”, lacht hij) die Chavez persoonlijk kent, is er in tien jaar in wezen niet zo gek veel veranderd in Venezuela.
“De president is een hele aanstekelijke, grappige man en ik geloof dat hij met de beste intenties aan de macht is gekomen. Maar ook zijn regering lijdt aan de Venezolaanse ziekte: het is allemaal potverteren. Alleen is het land nu nog crimineler, corrupter en chaotischer dan voorheen.”
“Ok, de 20 procent van de bevolking die vóór Chavez aan de touwtjes trok, was een corrupte bende. Maar ze gaven het land wel enige structuur. Nu zijn het de Bolivariaanse partijmannen die hun zakken vullen. En het is gedaan met die betrekkelijke orde.”
De oude elite van Venezuela zit intussen in Miami te wachten op Chavez’ aftocht. Hun Cubaanse stadsgenoten die voor de Castro's zijn gevlucht, weten dat een revolutie zo maar een halve eeuw kan duren.
dinsdag, maart 25, 2008
De blaffende vis van Venezuela
-------------------------------------------------------------------------------
De paashaas gaat er weer vandoor vanavond en daar is zijn familie in Venezuela, de capibara, allesbehalve rouwig om.
Dit grootste knaagdier ter wereld, dat oogt als een kruising tussen een cavia en een varken, heeft het tegen de paasdagen altijd zwaar te verduren in het land van Hugo Chávez. Met dank aan het Vaticaan.
Raar praatje, zult u denken. Welnu, in Venezuela is men van oudsher verzot op het vlees van de capibara. Toen missionarissen in de 16e eeuw kwamen verkondigen dat er tussen carnaval en Pasen geen vlees gegeten mocht worden, was dat dan ook een fikse domper voor de lokale bevolking.
Maar gelukkig bleken de wijze heren in Rome bereid tot een creatieve oplossing. De capibara werd simpelweg tot vis verklaard. Een harige vis op vier poten, amen.
Sindsdien is het arme dier in Venezuela uitgegroeid tot de kalkoen van de vastentijd. Jaarlijks hapt het land ruim 400 ton capibaralapjes weg. Met zo’n 12 euro per kilo zijn ze nogal aan de prijs, maar dan heb je ook wat.
Mijn culinaire kennismaking met mijn lievelingsdier had plaats in een Braziliaans barbecuerestaurant – de capibara is in mindere mate ook elders in Zuid-Amerika een delicatesse.
Het vlees smaakte krachtig, was stevig mals en verrassend mager voor zo’n koddig dier. Ik vond het een verbeterde uitvoering van varkensvlees en nee, het deed me bepaald niet denken aan vis.
Gezegd moet dat de capibara zelf bijdraagt aan alle verwarring met zijn dubbelzinnige verschijning en gedrag. Als er gevaar dreigt, dan blaft hij als een hond. Verder spint hij als een kat en draaft hij als een zwijn. En met zijn zwemvliezen tussen de tenen voelt hij zich ook nog eens als een vis in het water.
Naar verluidt bestaat de favoriete lunch van president Chávez uit een capibara-empanada met een glas papajasap. De Venezolaanse capibarajagers zouden de rest van de wereld maar wat graag laten meeproeven. Dat het de sympathieke blaffende vis bespaard moge blijven.



