woensdag, maart 01, 2017

Column Hitler

Uit De Telegraaf van maandag.
-----------------------------------------------------------------------
Je merkt tijdens carnaval dat Hitler-verwijzingen hier minder gevoelig liggen dan in Europa. Sommige feestgangers dansen met foute snorretjes door de straten van São Paulo. Een sambaschool in Rio bouwde jaren geleden zelfs een heuse ‘Hitler-praalwagen’, compleet met een tank en dansers in uniformen met hakenkruizen.

Een Duitse collega vertelt dat hij bij aankomst in Brazilië erg moest wennen aan de luchtige omgang met het duistere verleden van zijn land. Menig local gebruikt de oorlog om het ijs bij hem te breken. Zo werd hij bij een interview onthaald als de 'kleinzoon van Hitler' door een Braziliaans parlementslid. "Je mist alleen een snorretje", zo dolde de politicus de ongemakkelijk meelachende journalist.

Ook kreeg de arme Duitser een nazihelm opgezet tijdens een Braziliaanse barbecue. "Ik protesteer niet meer", verzucht hij. Kwaad zijn de verwijzingen volgens hem niet bedoeld. "Hitler en de oorlog zijn koetjes en kalfjes voor Brazilianen."

Een populair oorlogsonderwerp is de vermeende vlucht van Hitler naar Zuid-Amerika. Een legertje lokale onderzoekers beweert dat de dictator in 1945 geen zelfmoord pleegde in Berlijn maar per onderzeeër de grote plas overstak met zijn vrouw Eva Braun.

Het jongste 'bewijs' komt van een Braziliaanse journalist. Hij sprak twee getuigen die los van elkaar beweren dat Hitler pas in 1971 zijn laatste adem uitblies bij de Argentijns-Chileense grens. Eén van de twee, een Braziliaanse sergeant, zou in 1973 de begrafenis hebben bijgewoond in de Paraguayaanse hoofdstad Asunción.

Een ander hardnekkig verhaal wil dat Hitler in 1984 overleed in het Braziliaanse gehucht Nossa Senhora do Livramento. De hoogbejaarde nazi zou daar onder de naam Adolf Leipzig naar een schat hebben gezocht met een kaart van het Vaticaan. Om nazi-jagers op het verkeerde been te zetten, had hij een zwarte Braziliaanse vriendin genaamd Cutinga.

Erg serieus wordt dit broodje aap op het oude continent niet genomen. Maar de latino's vermaken zich er in ieder geval kostelijk mee.

zondag, februari 19, 2017

Profiel Brazilianen achter megabod op Unilever

Uit De Financiële Telegraaf van gisteren.
--------------------------------------------------------------------------
Als investeringsfonds 3G op een prooi jaagt, eindigt dat gewoonlijk met een 'kill'. De agressieve Braziliaanse durfkapitalisten achter Kraft Heinz, dat gisteren ruim 134 miljard euro bood op Unilever, staan bekend als volhardend en hebben decennia ervaring met vijandige overnames.

"Niet alleen werknemers van Unilever moeten zich zorgen maken", zo wijst de lokale ondernemer en Brazilië-kenner Pieter Lekkerkerk op de keiharde saneringen waarop 3G patent heeft. "De hang naar snelle winst van de Brazilianen zou waarschijnlijk ook ten koste gaan van Unilevers grote investeringen in duurzaamheid en productvernieuwing."

De geschiedenis van 3G gaat terug tot 1971. De Zwitserse migrantenzoon Jorge Paulo Lemann, momenteel de rijkste Braziliaan (27 miljard euro), koopt dan een kleine bank uit Rio met enkele partners. De Harvard-econoom en voormalige tennisprof introduceert een on-Braziliaanse obsessie met efficiëntie en soberheid bij deze Banco Garantia. Hij neemt het liefst arme, slimme locals aan met een grote drang om rijk te worden.

Zo begint één van de zijn latere 3G-compagnons, Marcelo Telles, er als loopjongen. Partners krijgen een aandeel in het bedrijf om de prestatiehonger aan te wakkeren. Dat leidt algauw tot de eerste overnames van noodlijdende bedrijven zoals warenhuis Lojas Americanas en bierbrouwer Brahma. Banco Garantia groeit uit tot 's lands grootste zakenbank en wordt in 1997 voor ruim zeshonderd miljoen euro verkocht aan Credit Suisse.

Dat fortuin ligt aan de basis van het in 2004 opgerichte megafonds 3G. De vermogende Brazilianen kochten zich sindsdien in bij Amerikaanse iconen als Budweiser, Burger King en Heinz. Dat zorgt doorgaans voor blije gezichten bij aandeelhouders. 3G vervangt de top van overgenomen bedrijven grotendeels door jonge Brazilianen die extreme kostenreducties doorvoeren. Winstmarges en beurskoersen schieten zo keer op keer omhoog.

Vakbonden zijn uiteraard minder te spreken over de ontslaggolven die gepaard gaan met de Braziliaanse coups. Ook Amerikaanse consumenten morren soms. Zo stapte een groep Budweiser-drinkers in 2013 naar de rechter omdat AB Inbev hun favoriete biertje zou verwateren.

Haalt de Braziliaanse slokop bij Unilever hetzelfde kunstje uit? Zeker is dat 3G zich voorlopig niet neerlegt bij de afwijzing van het bod. "Het zet zijn zinnen op één bedrijf tegelijk. Het gooit dan alle beschikbare artillerie in de strijd", weet een Braziliaans zakenblad.

El Comandante

Column uit een Telegraaf van afgelopen week.
------------------------------------------------------------------
Popcorn, bier; ik ga eens goed zitten voor El Comandante. De nieuwe tv-serie over de omstreden Venezolaanse revolutionair Hugo Chávez zorgt voor aardig wat ophef in Zuid-Amerika.

De megaproductie van Sony is later dit jaar ook te zien in Europa. Alleen Venezuela zelf mag officieel niet meegenieten. Het 60-delige drama is volgens Chávez' opvolger Nicolás Maduro 'imperialistische rommel'. Maar zijn uitzendverbod maakt de geplaagde Venezolanen juist nieuwsgierig. YouTube en illegale dvd's bieden uitkomst in het olieland dat is geruïneerd onder beide socialistische leiders.

De serie maakt de hoge verwachtingen niet helemaal waar, zo concludeer ik na de eerste vijf afleveringen. Wie hoopt op een kraker als Narcos, de Netflix-serie over die andere beruchte latino Pablo Escobar, komt bedrogen uit. De Colombiaanse hoofdrolspeler weet Chávez' accent en maniertjes leuk te imiteren maar mist het charisma van de in 2013 overleden comandante.

Toch is de serie zeker een kijkje waard. De makers blijven wel degelijk dicht bij de feiten. De biografie van de arme llanero (savannebewoner) die het tot wereldleider schopte, is boeiend genoeg. Het verhaal, dat begint met Chávez' mislukte staatsgreep in 1992, staat bol van geweld en intriges. Tot woede van zijn ex-vrouw, die dreigt met een rechtszaak tegen Sony, is er ook de nodige aandacht voor zijn rijke buitenechtelijke liefdesleven.

Terwijl het Maduro-regime tandenknarsend meekijkt, wordt de censuur in Venezuela verder aangescherpt. Zo worden door waarschuwingen opgehangen in openbare gebouwen. 'Hier wordt niet kwaad gesproken over Chávez', valt er op de bordjes te lezen.

Intussen werkt cultuurminister Adan Chávez al aan een alternatieve serie over het leven van zijn broer. Getiteld: De Ware Chávez. Want voedsel mag schaars zijn in het 'Noord-Korea van Zuid-Amerika', propaganda is er in overvloed.

donderdag, februari 09, 2017

Column Bikinistrepen

Stond onlangs in De Telegraaf.
--------------------------------------------------------------------------
Braziliaanse vrouwen zijn behoorlijke ijdeltuiten. Nu de zomer aardig op stoom komt - het is in Rio regelmatig veertig graden warmer dan in ons koude kikkerlandje - worden overuren gemaakt om goed voor de dag te komen op de Copacabana.

Opvallend veel aandacht gaat daarbij uit naar bikinistrepen. Waar Nederlandse zonaanbidders doorgaans een egaal bruin tintje verkiezen, mikken dames hier juist op een duidelijk kleurverschil. Topless is sowieso uit den boze op Braziliaanse stranden. Bovendien worden de witte lijntjes tussen boezem en schouder vaak erg gewaardeerd door de lokale mannen. Hoe strakker het streepje hoe mooier, is het heersende idee.

Een schoonheidsspecialiste uit Rio speelt handig in op de lokale obsessie. Deze Erika 'Bronze' (Brons), zoals ze zich laat noemen, maakte haar beroep van de felbegeerde marquinhas (streepjes). Ze bouwde speciaal een zonnestudio op het dak van haar huis in een buitenwijk op veertig kilometer van de Copacabana.

Klanten betalen twintig euro. Ze kleden zich uit, waarop de gastvrouw een 'bikini' opplakt via zwarte tape en stukjes gaas. Als iedereen is ingesmeerd - het populaire dak biedt plek aan dertig vrouwen - pakt Erika de stopwatch erbij. De baksessie duurt twee uur en veertig minuten. Terwijl mannelijke assistenten met gieters langslopen voor verkoeling, vervangt Erika her en der wat plakband omwille van het perfecte streepje.

"Een gewone bikini gaat altijd schuiven", zo licht de 34-jarige carioca haar kunstje toe. Ze leerde het in de ruige sloppenwijk Vila Aliança waar ze opgroeide. Thuis zonnen met een rol tape bleek effectiever en goedkoper dan naar het strand gaan met een dure bus.

Het mekka van de marquinhas blijkt zo in trek dat Erika gaat uitbreiden buiten Rio. Ze rekent deze zomer op een omzet van ruim dertigduizend euro. Niet slecht in een land dat al drie jaar in recessie is en gebukt gaat onder groeiende werkloosheid.

woensdag, december 21, 2016

Kerstmenu in Venezuela: bananen, bloemkool en sardientjes

Column uit de krant van vandaag.
---------------------------------------------------------------------------
Officieel viert Venezuela al sinds 1 november kerst. President Maduro zoekt zo afleiding van de humanitaire crisis in zijn land. Veel effect heeft zijn oekaze niet. De kerstsfeer is ver te zoeken.

"Er hangt een grafstemming", laat Carolina Perdomo weten, een boekhoudster uit de hoofdstad Caracas. "Ik heb nog nooit zo'n grauwe kerst meegemaakt", beaamt Alberto Rayniero in het voormalige vakantieparadijs Isla Margarita.

Zo zal er bij de advocaat voor het eerst geen hallaca op tafel staan, de nationale kerstdis. Simpele ingrediënten als maïsmeel, rijst en kip zijn nauwelijks meer te krijgen in de ooit rijke olienatie.

Kerst dan maar overslaan is geen optie voor de katholieke Venezolanen. Met kunst en vliegwerk pogen ze elkaar een smakelijke hap voor te schotelen. Vlees wordt vervangen door bananen en sardientjes. Verkruimelde bloemkool doet dienst als rijst. "Gracias voor de geweldige kerst, Maduro!", zo regent het cynische bedankjes op sociale media.

De socialist verpestte de kerstinkopen verder door het grootste bankbiljet abrupt uit de roulatie te halen. Het briefje van honderd bolivar (waarde: drie dollarcent) zou worden gehamsterd door de VS teneinde de Venezolaanse economie te ontwrichten. Dat beweerde Maduro althans in zijn wekelijkse talkshow op de staatstelevisie.

Vervolgens 'vergat' de president om de beloofde biljetten van hogere waarde in omloop te brengen. Ook dat was uiteraard de schuld van Washington. De Amerikaanse vijand zou drie Venezolaanse vliegtuigen vol vers gedrukte bolivarbriefjes hebben onderschept.

Pas toen de wanhopige bevolking aan het plunderen sloeg, verlengde Maduro de geldigheid van de honderdjes. Wie bereid is om urenlang in de rij te staan, kan ze tot 2 januari inleveren bij de centrale bank.

De president zelf ontvlucht de chaos komende dagen via een reisje naar bevriende olielanden. Wat de meeste Venezolanen betreft, hoeft hij volgende week niet terug te keren.

zaterdag, december 17, 2016

Corruptie lijkt onuitroeibaar in Brazilië

Uit De Telegraaf van vandaag.
----------------------------------------------------------------------------
Haalt de Braziliaanse president Michel Temer de kerst? Niet als het aan het gros van de Brazilianen ligt. Bijna twee derde wil dat de wankelende opvolger van Dilma Rousseff nog dit jaar opstapt en nieuwe verkiezingen uitschrijft.

De oud-vicepresident, die in augustus promotie maakte door de afzetting van Rousseff, wordt achtervolgd door twee corruptieschandalen. Het meest explosief zijn verklaringen van Odebrecht, het grootste bouwbedrijf van Zuid-Amerika.

Meer dan zeventig hooggeplaatste medewerkers, onder wie de veroordeelde topman Marcelo Odebrecht, doen bij justitie een boekje open over het oercorrupte Braziliaanse vriendjeskapitalisme. Ze geven in ruil voor strafverlaging smeergeldbetalingen toe aan zeker honderd politici, onder wie Temer.

De 76-jarige president raakte daarnaast in opspraak door een dubieuze lobby. Temer bleek zijn cultuurminister onder druk te zetten om een partijgenoot te helpen. Hij wilde dat monumentenzorg een verbod zou terugdraaien op een honderd meter hoge woontoren bij het Unesco-beschermde centrum van Salvador da Bahia. Temers vertrouweling had er namelijk al een luxueus appartement gekocht.

Maar het verzoek schoot de 34-jarige cultuurminister in het verkeerde keelgat. Hij bleek één van de vele jonge Brazilianen die de buik vol hebben van machtsmisbruik en vriendjespolitiek. Hij nam prompt ontslag en legde een politieverklaring af tegen de president.

Ten slotte zaagt de hardnekkige recessie aan Temers stoelpoten. Temer krijgt de al bijna drie jaar krimpende 'groeieconomie' voorlopig niet aan de praat. Twaalf miljoen Brazilianen zitten zonder baan. Werkenden zagen dit jaar 6,4% van hun reële loon verdampen.

De meeste Brazilianen willen nu vervroegde verkiezingen. Die komen er alleen als Temer vóór 1 januari aftreedt. Gebeurt dit erna, dan kiest het evenmin geliefde parlement een nieuwe president tot de volgende stembusgang in 2018.

vrijdag, december 02, 2016

De vrouw die de Brazilianen vleugels wil geven

Uit Elsevier Juist.
------------------------------------------------------------------------------------
De nieuwe voorzitter van het Braziliaanse hof, Cármen Lúcia Antunes Rocha (62), wekt hoge verwachtingen. De sober levende 'opperrechter van het volk' wil rechters uit hun ivoren torens halen.

De beëdiging van de magere magistraat - Lúcia verklapte in een interview dat ze maar veertig kilo weegt - was groot nieuws in Brazilië. Ze brak het protocol door de aanwezige president Michel Temer in eerste instantie te negeren. "Ik richt me tot uwe excellentie de Braziliaanse burger. De hoogste autoriteit over ons ambtenaren," zo begon ze haar rede in het pompeuze hoofdstedelijke justitiepaleis.

Opmerkelijke taal in een land waar rechters al eeuwen in ivoren torens leven. Dat begon in de koloniale tijd. Portugal had een tekort aan rechters in zijn woeste overzeese gebiedsdeel. Het lokte togadragers uit Europa via vorstelijke levenslange privileges naar Zuid-Amerika.

Daaraan is weinig veranderd sinds de Braziliaanse onafhankelijkheid in 1822. Een bekend voorbeeld is de riante huurvergoeding die alle rechters krijgen. Het bedrag van 1200 euro - vijf keer het Braziliaanse minimumloon - wordt gewoon gestort, ook als een rechter in de plaats waar hij werkt een eigen huis heeft.

Het rechterlijke apparaat slokt door hoge personeelskosten jaarlijks 1,8% op van het Braziliaanse bnp. Ter vergelijking: in Portugal en Duitsland is dat 0,3%.

Volgens collega's zijn de luxe regelingen Lúcia altijd een doorn in het oog geweest. Onlangs hekelde ze het 'optuigen' van rechterlijke lonen met extraatjes. "Privileges horen niet thuis in een republiek."

Zelf valt ze in de rijke ambtenarenstad op door haar bijna spartaanse levensstijl. Make-up gebruikt ze zo min mogelijk. Een dienstchauffeur weigert ze. Lúcia rijdt liever zelf in haar Opel Astra naar het hof aan het Plein der Drie Machten.

Aan een schoonmaakster of kok heeft ze ook geen behoefte. Eten doet de alleenstaande Braziliaanse sowieso weinig. Gewoonlijk bestaat haar avondmaaltijd uit toastjes en yoghurt, weten bekenden. Haar fragiele postuur roept bij een enkeling vragen op over haar fysieke weerbaarheid. "Ze is zo dunnetjes. Ze eet niks. Zou ze het wel aankunnen?", mijmerde een vrouwelijke senator tijdens de beëdiging.

Na afloop van de ceremonie brak Lúcia nogmaals het protocol. Ze stak een stokje voor de traditionele welkomstcocktail. De kersverse opperrechter zag helemaal geen reden voor een feestje. Uit een peiling blijkt dat ruim 80% van de Brazilianen ontevreden is over het functioneren van de rechterlijke macht.

Toch lobbyde haar voorganger Ricardo Lewandowski voor een collectieve salarisverhoging. De elf leden van het hof, ofwel het Supremo Tribunal Federal (STF), krijgen het hoogste loon van het Braziliaanse ambtenarenapparaat. Lewandowski wilde het plafond ophogen van negen- naar elfduizend euro, wat zou doorwerken in de hele salarispiramide.

"Funest", zei Lúcia in haar eerste interview na de benoeming. Brazilië kampt al met een gapend begrotingstekort door de zwaarste recessie sinds de jaren dertig.

Soberheid kreeg Lúcia van huis uit mee. Ze groeide op in een achtkoppig katholiek gezin in Espinosa, een stadje in de semiwoestijn van de deelstaat Minas Gerais. Vader verdiende de kost met een tankstation tegenover het lokale forum. Veel luxe leverde dat niet op thuis.

Moeder was veeleisend voor de kinderen. Vooral voor de drie dochters. Ze hamerde erop dat ze harder moesten leren dan hun broers. Alleen zo konden ze hogerop komen in het extreme macholand dat Brazilië in de jaren zestig was.

De kleine Carmen werd op haar tiende naar een internaat gestuurd. Ze belandde op zevenhonderd kilometer van het ouderlijk huis, in Belo Horizonte. "Het was zwaar. Ik miste thuis", zo blikte ze later terug. Toch hield ze het acht jaar vol op de school Sacré-Coeur de Jésus. De nonnen wekten haar elke ochtend om klokslag vijf. "Ik heb er wel discipline geleerd."

Lúcia blijft voor haar studie in Belo Horizonte, de hoofdstad van de deelstaat die bijna zo groot is als Frankrijk. Ze doet rechten en een master constitutioneel recht. "Ze was briljant en ijverig", aldus haar scriptiebegeleider aan de federale universiteit van Minas Gerais.

De ambitieuze mineira klimt snel op in het regionale justitieapparaat. Ze werkt als advocaat, aanklager en schopt het tot procureur-generaal. Tegelijkertijd timmert ze wetenschappelijk aan de weg. Ze publiceert zeven boeken en ruim zeventig artikelen. Voor relaties houdt ze weinig tijd over, laat staan voor een gezin. "Ze heeft altijd gezegd dat ze niet zou trouwen", weet een nicht.

De komeetachtige carrière levert Lúcia in 2006 een plek op in het prestigieuze Supremo. Het is oud-president Luiz Inácio 'Lula' da Silva die haar benoemt. Ze is pas de tweede Braziliaanse vrouw die de eer ten beurt valt. En de eerste die het waagt om in een lange broek op het werk te komen in het 125 jaar oude mannenbolwerk.

Het hof krijgt de laatste jaren steeds meer invloed en zichtbaarheid. De debatten van de hoge rechters zijn live te volgen via de televisie. Ze hebben daarbij dikwijls het laatste woord over de grote ethische en sociale kwesties van de Braziliaanse samenleving.

De streng-katholieke Lúcia kan geloof en werk goed scheiden. Ze deinst er niet voor terug om de kerk te bruuskeren. Zo stemt ze vóór stamcelonderzoek en abortus van embryo's met een ernstige hersenafwijking. Ook het organiseren van 'wietmarsen' (ter legalisering van softdrugs) en het geregistreerd partnerschap voor homoseksuelen keurt ze goed.

Ook in de Braziliaanse politiek speelt het hof in toenemende mate een rol. Alle strafklachten tegen volksvertegenwoordigers komen op het bordje van Lúcia cum suis. Dat zijn er nogal wat: ruim de helft van de parlementariërs heeft er één of meer aan de broek hangen. Veel last hebben ze daar meestal niet van. Processen lopen doorgaans vast in de trage, overbelaste molens van het hof.

Toch zorgt de nieuwe opperrechter voor nervositeit in het congres. Lúcia staat bekend om haar harde beslissingen in corruptiezaken die wél worden afgehandeld. Zo was ze in 2013 de motor achter de veroordeling van Natan Donadon, het eerste parlementslid sinds de terugkeer van de democratie (1985) dat rechtstreeks naar de gevangenis ging. "Daarmee brak ze met een traditie van straffeloosheid", zegt Sérgio Moro, een bekende onderzoeksrechter die haar "excellente reputatie" looft.

Zelf is Moro een popster in Brazilië. De magistraat uit de zuidelijke stad Curitiba is de drijvende kracht achter Operatie Wasstraat, een diepgravend onderzoek naar de miljardenzwendel bij staatsoliebedrijf Petrobras. Hij veroordeelde tientallen machtige ondernemers en politici (zonder immuniteit) - een noviteit voor Brazilië. Moro ziet Lúcia als een bondgenoot in zijn strijd tegen klassenjustitie.

Onlangs zette het hof daarbij een belangrijke stap. Veroordeelden met geld voor advocaten kunnen in het complexe Braziliaanse rechtssysteem tót wel vijf keer in beroep. Maar een meerderheid van het hof, onder leiding van Lúcia, vonniste dat straffen voortaan na het eerste beroep kunnen worden uitgevoerd.

De landelijke advocatenbond was woedend. Lúcia wuift de kritiek weg. "Het kan niet zo zijn dat een veroordeelde moordenaar twintig, dertig jaar lang zijn straf ontloopt. Dat zorgt ervoor dat mensen het recht in eigen hand nemen. Zeker bij ons in het binnenland," zo wees ze op haar wortels in de ruige semiwoestijn van Minas Gerais.

Het aantreden van Lúcia heeft ook gevolgen voor de 1500 medewerkers van het hof. Ze eist een hoger werktempo, want er liggen honderdduizenden dossiers op de plank. Zelf handelde ze onlangs vijftig zaken af in één zitting. Het gemiddelde van voorganger Lewandowski was vijf. "Trage justitie is falende justitie", aldus Lúcia.

Ze wordt de '24-uursrechter' genoemd. Een liefdesleven heeft de grijze zestiger inmiddels helemaal uit het hoofd gezet. De schaarse relaties die ze afgelopen decennia wél had, "eindigden zoals ze moesten eindigen. De passie voor mijn leven was groter dan de passie voor een man," onthulde ze in de Folha de São Paulo.

Eenzaam zegt ze zich niet te voelen, dankzij vrienden en familie. Zo belt ze iedere ochtend om zeven uur met haar 98-jarige vader. De weduwnaar, die nog steeds zijn benzinepomp in Espinosa runt, is haar grootste fan.

Haar kinderloosheid voelt evenmin als een gemis. "Je hebt grote moeders die iedereen onder de vleugels weten te houden. Ik wil niemand onder mijn vleugels. Ik wil mensen vleugels geven."

De kerntaak van het hof is het bewaken van de Braziliaanse grondwet. De uit 1988 stammende constitutie geldt als zeer vooruitstrevend. Op papier leven de ruim tweehonderd miljoen Brazilianen in een verzorgingsstaat van het niveau Nederland of Zweden.

Maar bijna dertig jaar later is de grondwet meer droom dan werkelijkheid, erkent Lúcia. De grote Braziliaanse uitdaging van de komende decennia wordt het uitvoeren ervan. "We zijn daarmee al een generatie bezig. Daarom is er zo veel onvrede", zo verklaart ze de massale protesten van de laatste jaren.

Gelijkheid is het meest voorkomende begrip in de grondwet, juist doordat ongelijkheid in haar ogen het grootste Braziliaanse probleem is. Toch vindt ze dat het land al een grote sprong heeft gemaakt. In de jaren tachtig was het bij voorbeeld ondenkbaar dat een vrouw haar baan zou krijgen. "Dat zouden ze toen gênant hebben gevonden."

Lúcia wil haar tweejarige termijn als voorzitter gebruiken om de vrouwenemancipatie een extra zet te geven. Zo lobbyt ze voor meer speciale rechtbanken tegen huiselijk geweld. Zwangere gedetineerden moeten altijd toestemming krijgen om hun kind buiten de gevangenismuren te baren.

Vanaf 2018 is Lúcia weer een 'gewone' hoge rechter, een baan die in Brazilië voor het leven is. Maar doorgaan tot het graf ziet ze zich niet bij het hof, al wil ze nog tientallen jaren blijven werken. "Dat hoeft geen baan bij de overheid te zijn. Ik kan weer als advocaat aan de slag. Ik ga in elk geval door tot ik 104 ben."
----------------------------------------------------------------------------------
Sterke punten: 1) Leeft voor haar werk. 2) Staat dichter bij burger dan gemiddelde Braziliaanse rechter. 3) Sobere levensstijl. 4) Daadkrachtig en intelligent.

Zwakke punten: 1) Ze is erg mager. Een enkeling twijfelt of ze de zware functie aan kan. 2) Haar vonnissen zijn soms zijn erg uitgesproken. 3) Ze zou volgens critici neutraler moeten zijn als rechter.