zaterdag, augustus 20, 2016

'Brazilië heeft de wereld verbaasd'

Uit de krant van vandaag.
-----------------------------------------------------------------------------
Na de moeizame voorbereiding verlopen de Spelen zelf relatief probleemloos. "De openingsceremonie was een reset voor Brazilië. Je voelt het vertrouwen terugkeren", stelt Vinicius Lummertz van Embratur in een interview met deze krant.

Het hoofd van het Braziliaanse verkeersbureau ziet het niet meer mis gaan voor de sluitingsceremonie van morgen. "Daarvoor zit de stad in een te goede flow", vertelt hij in het Brazilië Huis op Rio's feestelijke Olympische Boulevard. "De stemming klapte om door de geslaagde opening. De wereld was verbaasd. Brazilië was tot dan toe louter negatief in het nieuws."

Zika, oplaaiend geweld in Rio, de mislukte schoonmaak van de stadsbaai, een zware politieke en economische crisis; het gehoopte imago-effect van de Spelen pakte averechts uit voor het gastland. "De aanloop was een hordeloop met steeds hogere horden", verzucht de Harvard-alumnus die op een blauwe maandag bij FC Den Bosch voetbalde.

De Braziliaan vindt dat sommige problemen uit hun verband werden gerukt. "Neem de zikamug, de millenniumbug van de Spelen. Dat beestje komt hier nauwelijks voor in de winter."

Afgelopen twee weken kroop Rio-2016 enkele malen door het oog van de naald. Een afgedwaalde kogel sloeg in op een internationaal perscentrum, op een paar meter van een Australische fotograaf. Tientallen gewapende overvallen op toeristen liepen af zonder doden of zwaargewonden. "Geweld blijft een enorm probleem in Rio. Maar ook dat moet je wel in perspectief zien. Het moordcijfer is afgelopen tien jaar gehalveerd."

Vinicius Lummertz in het Casa Brasil

Mede door het uitblijven van rampen en terreuraanslagen zegt bijna 90% van de olympische toeristen terug te willen komen, aldus een donderdag gepubliceerde enquête. Brazilië kan dat goed gebruiken. Zelfs in het topjaar 2014 ontving het land minder bezoekers (6,4 miljoen) dan Bahrein en Bulgarije. Waarom weet de Zuid-Amerikaanse reus zijn grote natuurlijke en culturele rijkdom niet beter te verkopen?

"Het klopt dat we ons potentieel niet benutten", zo erkent Lummertz dat er werk aan de winkel is. "Brazilië is een zeer gesloten land dat zich pas net begint te openen. Het lag in 1990 nog achter een ijzeren gordijn, slechts 10% van de economie was buitenlandse handel. Nu is dat 20%. Nog steeds weinig."

Hij ziet de organisatie van het WK en de Spelen als stapjes in de gewenste opening van Brazilië. Zo werd onder druk van de mega-evenementen buitenlands kapitaal en kennis binnengehaald om Braziliaanse vliegvelden te moderniseren. Rio verdubbelde het aantal hotelkamers met hulp van internationale ketens.

Ook aan de gebrekkige lokale beheersing van het Engels, een veelgehoorde klacht onder toeristen, wordt gewerkt. "Dit is qua taalonderwijs de derde markt ter wereld. Brazilianen proberen Engels te leren. Er kan door het isolement alleen weinig worden geoefend. Ook daar zijn deze evenementen goed voor," meent Lummertz.

En na de Spelen? "Er komt een regering die sneller wil integreren in de wereld", zo loopt hij vooruit op de waarschijnlijke afzetting van de linkse president Dilma Rousseff. Opvolger Michel Temer, een partijgenoot van Lummertz, heeft een meer liberale kijk op de economie. "Het belangrijkste is dat de economie weer gaat groeien. Hopelijk helpt de opkikker van de Spelen daarbij."

vrijdag, augustus 19, 2016

Column Biro-Biro

Uit De Telegraaf van vandaag.
------------------------------------------------------------------------------
Brazilië krijgt nog een zware dobber aan de beoogde plek in de top tien van de medailletabel. Terwijl de sportprestaties van het gastland een beetje tegenvallen, stelen de lokale fans de show tijdens de Spelen.

Veel olympische sporten zijn weliswaar abracadabra voor het País do Futebol. De beleving op de tribunes bij onbekende disciplines als schermen blijkt er niet minder om. De 'torcida' haalt decibelniveaus die niet zouden misstaan op een groot voetbaltoernooi.

Als er geen Braziliaans belang op het spel staat, dan verzinnen de toeschouwers dat wel. Zo werd de Letse beachvolleyballer Aleksandrs Samoilovs als een superster onthaald op de Copacabana. Zijn lange blonde lokken deden het publiek denken aan Biro-Biro, een Braziliaanse voetbalheld uit de jaren tachtig. "Biro-Biro!", werd de verbaasde Let toegezongen.

Er zitten wel enkele patronen in het grillige gedrag van de lokale fans. Underdogs krijgen in principe de voorkeur, tenzij ze een Argentijns of Russisch paspoort bezitten. Zelden werden voetbalvrouwen uit Zimbabwe en rugbydames uit Fiji zo hartstochtelijk toegejuicht als in Rio.

Soms wordt de favoriet omarmd. Het teleurstellende optreden van de Braziliaanse zwemploeg dreef de fans in de armen van Michael Phelps. "Je voelt het in het water, het geluid is zo hard. Een geweldige energie", sprak de Amerikaan lovend.

Lang niet iedereen kan de Braziliaanse grollen en geluidsvolumes waarderen. Het zorgt voor valse starts en miscommunicatie tussen atleten en trainers. Ook het boegeroep bij het bedaarde, respectvolle judo schoot sommige atleten in het verkeerde keelgat. Een Franse polsstokhoogspringer, winnaar van het zilver achter een Braziliaan, barstte in tranen uit toen hij tot op het podium werd uitgefloten.

Kwaad is het allemaal niet bedoeld, bezweren de olympische 'hooligans' die in ieder geval geen stadions afbreken. Het is slechts 'zueira' (plagerij), een andere nationale sport.

Zuid-Amerika moest honderdtwintig jaar wachten op zijn eerste Spelen. De fans vinden dat dit dure feestje best op eigen wijze mag worden gevierd.

woensdag, augustus 17, 2016

Beroofd in Rio: biergeld Holland Huis weg

Uit De Telegraaf van vandaag.
--------------------------------------------------------------------------------
Het aantal bestolen Nederlanders in Rio neemt hand over hand toe. Al vijftig gedupeerden klopten tijdens de Spelen aan bij de ’pop-up’-ambassade, het tijdelijke extra hulppunt in het Holland Heineken Huis. Driekwart werd slachtoffer van diefstal of beroving.

Criminelen blijken niet geïntimideerd door de massale aanwezigheid van het Braziliaanse leger, zo ondervond beachvolleybalfan Teun (50) afgelopen maandagmiddag. De Nederlander had kaartjes voor de kwartfinale op Copacabana en ging vooraf even voetballen op het zwaarbewaakte strand.

Terwijl twee vrienden op zijn bezittingen zouden letten, sloeg ongemerkt een dief toe. "Kaartjes kwijt, telefoon weg. Ook mijn creditcard en tweehonderd euro. En het ergste: de pas met biergeld voor het Holland Huis", vertelt hij.

Hij wordt opgevangen door een vierkoppig consulair team. Een medewerker die Portugees spreekt, biedt aan om samen aangifte te doen bij de toeristenpolitie. Een vriend gaat intussen op jacht naar nieuwe kaartjes. "Liever dit dan overvallen worden", concludeert Teun, die niet met zijn achternaam in de krant wil. "En geweldig dat de ambassade deze service geeft. Geen idee waar ik anders naartoe zou moeten."

Diefstal door onoplettendheid vormt de hoofdmoot van de incidenten, weet een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Even de zee in en je spullen achterlaten kan in Rio echt niet. Je moet continu alert zijn. Twee Nederlanders werden bij het inchecken op het vliegveld nog van hun koffers bestolen. Heel vervelend."

Gewelddadige overvallen komen minder vaak voor. Afgelopen weekend werd een Nederlands gezin met een pistool bedreigd tijdens een cameraroof bij de toeristische Trappen van Selarón in de wijk Lapa. Een week eerder werd een Nederlands stel beroofd in een hostel in Santa Teresa.

Ook medische gevallen belanden op het bordje van de pop-up-ambassade. Zo moest een oudere man die spontaan blind werd tijdens zijn Rio-trip in allerijl worden teruggevlogen.

Soms is het leed klein. Eén Nederlander trok aan de bel nadat hij zijn zonnebril in een Uber-taxi had laten liggen. De chauffeur kwam de bril keurig afgeven na de diplomatieke bemiddeling.

Naast hulp bij incidenten is de pop-up-ambassade een vraagbaak. "We krijgen veel vragen over de bereikbaarheid van het hockeystadion," zegt medewerker Micha Schijlen. "Het ligt afgelegen, veel mensen stranden onderweg."

Het experiment met de 'pop-up'-ambassade krijgt een vervolg tijdens de Paralympische Spelen in september. De bezetting is dan wel kleiner. "Het lijkt in een behoefte te voorzien bij grote evenementen. We gaan het vaker doen in landen met een taalbarrière."

Het team van de pop-up-ambassade

Eenzame protesten in Rio

Stond zaterdag in de krant maar publicatie ging toen mis hier.
-----------------------------------------------------------------------------------
Na een kort protest in het centrum van Rio trekt Jo Ventura (47) zijn Nero-kostuum maar weer uit. De Braziliaan krijgt weinig bijval voor zijn vergelijking tussen de wrede Romeinse keizer en de 'autoritaire interim-regering'.

Er zijn bijna net zo veel ME'ers op de been als demonstranten. "We zijn met zo weinig omdat mensen bang zijn,", zo verklaart lerares Viviane Lavandeira (33) de lage opkomst. "De regeringspartij (PMDB) bestuurt ook de gemeente en deelstaat Rio. Daarom houdt de lokale politie ons zo kort", valt collega Sarah Ragaglia (36) bij.

Interim-president Temer kan opgelucht adem halen na de eerste anderhalve week van de Spelen. Terwijl massale protesten uitbleven, slonken de overlevingskansen van de geschorste president Dilma Rousseff tot het minimum.

De van boekhoudfraude betichte leider van de Arbeiderspartij (PT) werd vrijdag gedagvaard door de senaat. Een paar dagen na de Spelen volgt de definitieve stemming over haar afzetting. Temer koerst af op de benodigde tweederdemeerderheid die hem tot 2018 op het pluche zou houden.

Viviane Lavandeira bij een eenzaam protest tegen de interim-regering en de Spelen.

Veruit de meeste Brazilianen geven de voorkeur aan nieuwe verkiezingen. Rousseff en Temer zijn beiden weinig geliefd. De laatste, die als vicepresident medeverantwoordelijk was voor het gesjoemel van haar regering, werd afgelopen week beschuldigd van illegale partijfinanciering. Tijdens een diner met de bouwmagnaat Marcelo Odebrecht vroeg Temer in 2014 omgerekend drie miljoen euro aan steekpenningen voor zijn middenpartij PMDB, zo verklaarde Odebrecht onder ede.

De explosieve onthulling sneeuwde onder bij de verrichtingen van Neymar en de gouden Braziliaanse judoka Rafaela Silva. Om geen slapende honden wakker te maken, speelt Temer verstoppertje tijdens de Spelen. De 75-jarige advocaat werd niet aangekondigd bij de openingsceremonie en beperkte zijn toespraak tot één verplicht zinnetje.

De spaarzame protesten in de stadions worden bovendien gesmoord door de organisatie. Twaalf Brazilianen die Temers vertrek eisten tijdens een olympische voetbalwedstrijd werden zonder pardon van de tribune verwijderd.

Hetzelfde overkwam een toeschouwer bij het handboogschieten. "We willen schone stadions", zo verdedigde Rio-2016 het verbod op politieke uitingen. Een federale rechter veegde de "ongrondwettelijke" censuur een dag later van tafel. Het organisatiecomité ging in beroep.

Rousseff deed vandaag via een 'brief aan het volk' een ultieme poging om de 'parlementaire coup' te voorkomen. Ze roept daarin op tot een referendum over nieuwe verkiezingen. Temer voelt daar niets voor.

vrijdag, augustus 12, 2016

Navigatie-apparatuur levensgevaarlijk in Rio

Uit de krant van vandaag.
------------------------------------------------------------------------
Het gebruik van navigatie-apparatuur in olympisch Rio is andermaal levensgevaarlijk gebleken. Drie Braziliaanse soldaten die woensdag met hulp van een app van het olympisch park naar het centrum reden, belandden ongewild in het drugsbolwerk Vila do João.

Hun auto werd direct onder geweervuur genomen. De 37-jarige bestuurder werd in het hoofd geraakt en overleed vandaag in het ziekenhuis. Een collega raakte lichtgewond.

Tijdens de Spelen bivakkeren veel troepen uit andere Braziliaanse regio's in Rio. Zij zijn niet altijd op de hoogte van de honderden 'no-go area's' die soms pal langs de hoofdwegen liggen. Wat voor een navigatie-app de kortste weg is, kan een fatale afslag zijn voor een argeloze gebruiker.

In hetzelfde Vila do João werd in 2013 een Braziliaanse ingenieur doodgeschoten die verdwaalde op weg naar het internationale vliegveld. Er stond woensdag echter geen waarschuwingsbord bij de entree. De favela werd gisteren met veel machtsvertoon omsingeld door leger en politie.

Rio wordt met enige regelmaat opgeschrikt door 'gps-doden'. Vorig jaar werd een 69-jarige ondernemer doodgeschoten die per ongeluk de Morro do Caramujo (Slakkenheuvel) op reed. De route door het drugsbolwerk was uitgestippeld door de app Waze.

Een vertegenwoordiger van TomTom gaf daarop dringend advies in lokale media. Gebruikers die door onbekende stadsdelen navigeren kunnen beter niet kiezen voor de kortste weg. De optie 'makkelijkste weg' is veiliger. "Deze volgt zo veel mogelijk hoofdwegen. De kans op gevaar is daar kleiner."

Column - Mondiale Familie

Uit De Telegraaf.
----------------------------------------------------------------------------------
Twintig jaar leefde Rio er naar toe. Al sinds 1996 werd er gehengeld naar de organisatie van de Zomerspelen. Zo zou de stad aan het einde van de wereld definitief tot de mondiale familie doorstoten. Rio wordt de hub van het zuidelijk halfrond!

Tenminste als je de glimmende folders mag geloven die dezer weken rondgaan op het internationale perscentrum. Er wordt gerept over de kosmopoliete roeping van de strandmetropool. Het Christusbeeld ontvangt de hele wereld met open armen!

Soms vraag ik me af of Rio, en Brazilië in het algemeen, écht zo graag bij die grote familie wil horen. Economisch ligt het land met de rug naar de wereld. Het enige westerse lid van de BRIC-club (Brazilië, Rusland, India, China) is tevens het meest gesloten. Probeer maar eens een container door de haven van Rio te loodsen.

Al te veel globalisering is kennelijk niet de bedoeling. De Braziliaanse economie, die van kartels en vriendjespolitiek aan elkaar hangt, schermt zich af voor buitenlandse concurrentie. Zelfs internationaal bankverkeer wordt op alle mogelijke manieren ontmoedigd. Probeer maar eens via een Braziliaanse site te betalen met een Nederlandse creditcard.

Ook qua toerisme gaat de aansluiting met weinig overtuiging. Brazilië krijgt amper meer bezoekers dan de Eiffeltoren. Nogal karig voor een land met vele duizenden kilometers aan zonovergoten stranden, schitterende natuurparken en een trits UNESCO-werelderfgoederen.

Het komt natuurlijk deels door de afgelegen ligging. De gebrekkige beheersing van het Engels helpt evenmin. "Het is een mooi land maar niemand kan iets uitleggen", zegt Taufiq (29), een olympische toerist uit Qatar die zich wat verloren voelt in Rio.

Maar het is bovenal een kwestie van mentaliteit. Wie wat langer in het 'kosmopoliete' Rio vertoeft, waant zich eerder in een dorp van 6,5 miljoen inwoners. Een feestje met buitenlanders vindt men prachtig maar ze moeten ook weer niet te dichtbij komen. De armen spreiden zich wel maar ze sluiten zich meestal niet.

Crisis tijdens Spelen - Maar bodem put lijkt bereikt voor Braziliaanse economie

Uit De Financiële Telegraaf.
-------------------------------------------------------------------------
Terwijl de wereld de Olympische Spelen viert, is het crisis in Brazilië. In olympisch Rio overnachten werklozen op de stoepen van arbeidsbureaus om ’s ochtends een kans te maken op een baan.

De crisis raakt de gewone Braziliaan keihard. Het aantal banen daalt al vijftien maanden op rij in de gewezen groei-economie. Ruim 11,5 miljoen Brazilianen zijn werkloos, een record.

In het oude centrum van Rio lopen nog meer bedelaars rond dan gewoonlijk. In de strandwijken tippelen veel werkloze vrouwen uit het binnenland. Ze zijn speciaal voor de Spelen afgereisd om een slaatje te slaan uit de olympische toeristen.

"We zitten in een perfecte storm", verzucht taxichauffeur Sergio Dantas. De carioca heeft na vier uur rondrijden zijn tweede ritje van de dag te pakken. "Gewone Brazilianen hebben geen geld en bezuinigen op taxi's. Ook de beste klanten zijn afgehaakt. Dat waren medewerkers van Petrobras die onbeperkt taxikosten konden declareren."

Die praktijk is echter verleden tijd bij het door enorme corruptie en schulden geplaagde staatsoliebedrijf. De deelstaat Rio, die voor een derde van zijn inkomsten op royalties leunde, is de Braziliaanse regio die het hardst wordt getroffen door de malaise bij Petrobras.

"Ten slotte zijn er veel werklozen die uit wanhoop gaan taxi rijden", vervolgt Dantas. "Kijk maar naar al die beschikbare taxi's met groen licht op het dak."

Toch zijn er onder interim-president Michel Temer tekenen dat de bodem van de put is bereikt. Het IMF ziet Brazilië 0,5% groeien volgend jaar na de zwaarste recessie sinds de jaren dertig. De krimp van de Braziliaanse industrie, die 18% kleiner is dan in 2013, is gestopt.

De inflatieverwachting (5,2% in 2017) daalt mede door de fors gestegen real. Volgens onderzoeksbureau FGV steeg het consumentenvertrouwen in juli voor de derde maand op rij sinds de schorsing van president Dilma Rousseff in mei.

'Slechter dan onder Rousseff wordt het niet', is het heersende idee over de president die de economie in de soep draaide door het uit de hand laten lopen van het begrotingstekort (10%) en de staatsschuld (74%).

Markten wachten reikhalzend op haar definitieve afzetting. Deze wordt waarschijnlijk eind augustus bevestigd door de senaat. Met het einde van de huidige impasse kan opvolger Temer met broodnodige structurele hervormingen beginnen, hopen beleggers en investeerders.